Lengas per familha

Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz lenga (omonimia) e familha.

Vaicí una lista (parciala e simplificada) de las lengas naturalas o construchas, vivas o mòrtas, classadas per familhas.

I indicam pas totas las lengas del Mond (seriá impossible tecnicament), mas sonque una seleccion de lengas entre las mai conegudas. Pasmens assajam de mençonar almens totas las lengas vivas d'Euròpa e de la mar Mediterranèa.

Indicam las familhas de lengas mai importantas. La nocion de familha genetica de lengas es descricha mai en detalh dins l'article consacrat a la lingüistica comparada.

Las temptativas de certans lingüistas (diches "omnicomparatistas"), dempuèi la fin del sègle XX, d'acampar certanas familhas de lengas dins de superfamilhas de lengas an pas bailat de resultats definitius ni consensuals fins ara. Aicí las familhas que son pas encara reconegudas largament son indicadas amb la mençon "familha discutida".

Las familhas que se compausan d'una sola lenga recebon la mençon "1 lenga".

Aquesta lista se basa en granda part subre lo libre de sintèsi de Merritt Ruhlen, A guide to the World's languages (Stanford: Stanford University Press, reedicion de 1991, 1a edicion de 1997). Ara per ara, lo trabalh de Ruhlen es la sola sintèsi qu'assaja d'èsser completa e qu'es accessibla, e mai se pòt recebre de criticas. Ruhlen i repren en particular las òbras de classificacion de son mèstre Joseph Greenberg. Totes dos son d'"omnicomparatistas" e de partisans de las "superfamilhas".

lengas khoisanModificar

La parentat dels grops de la familha khoisan, pausada per Greenberg en 1955, es pus acceptada. Ne vira, en fach, de tres familhas e doas lengas isoladas.

lengas khoeModificar

lengas tuuModificar

lengas kx'aModificar

hadzaModificar

sandaweModificar

lengas kadogliModificar

lengas nigèrocongolesasModificar

lengas atlanticocongolesasModificar

  1. wolòf
  2. pul o folbe o pulaar
  3. serèr

lengas melModificar

lengas mandeModificar

  1. bambara
  2. malinke
  3. diola
  4. kpelle
  5. mende

lengas kruModificar

lengas dogonModificar

lengas gorModificar

lengas adamawaModificar

lengas obanguianasModificar

lengas heibanModificar

lengas talodiModificar

lengas katlaModificar

lengas rashadModificar

lafofaModificar

Nigèrocongolés sud-centralModificar

  1. ewe
  2. akan
  3. ioroba
  4. igbo
  5. efik

lengas bantoModificar

  1. swahili
  2. rwanda o kinyarwanda
  3. rundi
  4. shona
  5. xhosa
  6. zolo
  7. còngo
  8. kituba o munukutuba
  9. gikuyu

lengas nilosaharianasModificar

lengas songhaiModificar

lengas saharianasModificar

lengas mabanasModificar

  1. masalit

Lengas forsModificar

  1. for
  2. amdang

lengas sodanicas orientalasModificar

  1. nubian
  2. nuer
  3. massai

lengas sodanicas centralasModificar

lengas komuzModificar

lengas kuliakModificar

lengas afroasiaticasModificar

L'afroasiatic tanben se sonava camitosemitic, mas aquel tèrme es perimit e abandonat.

lengas omoticasModificar

lengas coshiticasModificar

lengas semiticasModificar

egipcianModificar

lengas berbèrasModificar

lengas chadicasModificar

lengas aborigènas d'AustràliaModificar

Las lengas australianas son las lengas dels aborigèns d'Austràlia. Compren un quinzenat de familhas. Entre elas, lo pama-nyungan ocupa gaireben tot lo continent, las autras familhas se concentran dins lo centre-nòrd.

lengas pama-nyunganModificar

lengas bunubanasModificar

lengas daly de l'oèstModificar

lengas daly de l'èstModificar

lengas daly del sudModificar

lengas garrwanasModificar

lengas gunwinyguanasModificar

lengas iwaidjanasModificar

lengas jarrakanasModificar

lengas limilnganModificar

lengas mirndiModificar

lengas nyulnyulanasModificar

lengas tangkicasModificar

lengas wagaydyicasModificar

lengas worrorranasModificar

lengas tasmanianasModificar

lengas andamanesasModificar

  • grop ongan
  • grop grand andamanés
    • aka-bea
    • akar-bale
    • aka-kede
    • aka-kol
    • oko-juwoi
    • pucikwar
    • aka-cari
    • aka-kora
    • aka-jeru
    • aka-bo

lengas papósModificar

lengas transneoguineanasModificar

Aquela familha recampa la majoritat de las lengas dichas "papós", en Nòva Guinèa.

Papó occidentalModificar

East Bird's HeadModificar

lengas geelvink bayModificar

SkoModificar

Kwomtari-baibaiModificar

Lengas left mayModificar

lengas amto-musanasModificar

lengas torricelliModificar

Sepik-RamuModificar

Papó orientalModificar

Lengas austroasiaticasModificar

lengas aslianasModificar

lengas bahnaricasModificar

lengas katuicasModificar

lengas khasi-palaungicasModificar

lengas khmericasModificar

lengas khmuicasModificar

lengas mangicasModificar

lengas monicasModificar

lengas mundaModificar

lengas mòn-khmerModificar

lengas nicobaricasModificar

lengas pearicasModificar

lengas vieticasModificar

Lengas miao-yaoModificar

  1. miao
  2. yao

lengas tai-kadaiModificar

Lengas taiModificar

  • tai al sens estrech o tailandés
  • lao o laossian
  • shan

Lengas austronesianasModificar

  1. atayal
  2. tsou
  3. paiwan

lengas malaiopolinesianasModificar

malaiopolinesian occidentalModificar

  1. ilokano
  2. magindanao
  3. tagalòg o pilipino o filipino
  4. cebuano
  5. macassarés
  6. malgash
  1. malai o indonesian
  2. balinés
  3. sondanés
  4. aceh
  5. javanés

malaiopolinesian centreorientalModificar

lengas sinotibetanasModificar

lengas siniticasModificar

lengas tibetobirmanasModificar

lengas brahmaputranasModificar

lengas digaricasModificar

lengas midzuïcasModificar

lengas angami-pochuriModificar

lengas aoModificar

lengas kho-bwaModificar

lengas taniModificar

lengas zemeModificar

lengas karenicasModificar

lengas dravidicasModificar

  1. kurukh
  2. tamol
  3. canarés
  4. telogo
  5. malaialam
  6. brahui
  7. tolo

lengas caucasencas del nòrd-oèstModificar

lengas caucasencas del nòrd-èstModificar

lengas kartvelianasModificar

lengas indoeuropèasModificar

ItalocelticModificar

lengas italicasModificar

  1. òsc (estench)
  2. sabèl (estench)
  3. ombrian antic o ombre antic (estench)
  4. falisc (estench)
  5. latin
Lengas romanicas o lengas latinas, venent del latinModificar
  1. occitan
  2. catalan
  3. galègoportugués: galician e portugués
  4. castelhan o espanhòl
  5. aragonés (sa classificacion dins l'espanhòl es discutida)
  6. leonés
  7. mossarabi (estench)
  8. francés o lenga d'oïl
  9. francoprovençal o arpitan
  10. romanch
  11. ladin
  12. friolan
  13. italian
  14. nòrd-italian o italian septentrional o padan (sa classificacion dins l'italian es discutida)
  15. còrs (sa classificacion dins l'italian es discutida)
  16. sarde
  17. dalmata (estench)
  18. romanés
  19. aromanés (sa classificacion dins lo romanés es discutida)

Ligur antic (estench)Modificar

  1. ligur antic (estench)

lengas celticasModificar

  1. gallés o gal (de Gàllia) (estench)
  2. leponci o lepontic (estench)
  3. celtibèr (estench)
  1. breton
  2. cornic
  3. galés (del País de Galas)
  1. gaelic manx
  2. gaelic irlandés
  3. gaelic escocés

lengas germanicasModificar

  • Germanic occidental
  1. anglés
  2. frison
  3. bas-alemand o bas-saxon
  4. neerlandés
  5. afrikaans
  6. aut alemand o alemand
  7. yiddish
  8. francic (platt lorenc)
  • Germanic nordic o escandinau: lengas venent del noroèc (estench)
  1. islandés
  2. feroés
  3. norvegian
  4. danés
  5. suedés
  • Germanic oriental (estench)
  1. gotic (estench)
  2. vandal (estench)

BaltoeslauModificar

lengas balticasModificar

  1. leton
  2. lituan o lituanian
  3. prussian ancian (estench)

lengas eslavasModificar

  • Eslau occidental
  1. cashob
  2. eslovinç (estench)
  3. sorab o lusacian o sèrbe de Lusàcia o vende
  4. polonés
  5. eslovac
  6. chèc
  • Eslau oriental
  1. rus
  2. bielorús
  3. ucraïnian o ucraïnés
  • Eslau meridional
  1. eslovèn
  2. sèrbocroat: croat, bosnian e sèrbe
  3. bulgar: bulgar e macedonian

grèc o ellenicModificar

albanésModificar

armèniModificar

lengas anatolianas (estench)Modificar

  1. itita (estench)
  2. luwita (estench)

Agni-kuchi o tokharian (estench)Modificar

  1. agni (estench)
  2. kuchi (estench)

IndoiranianModificar

lengas iranianasModificar

  1. avestic (estench)
  2. sogdian (estench)
  3. zaza
  4. gorani
  5. curd
  6. lor
  7. persan o pèrsa (inclusent lo tatgic e lo dari)
  8. balochi
  9. mazandarani
  10. guilani
  11. ossèt < alan (estench) < sarmata (estench) < scita (estench)
  12. pashto o pathan o afgan

IndoarianModificar

lengas noristanianasModificar

Lengas oralicasModificar

  1. nenètz
  2. enètz
  3. selqup
  4. nganasan
  1. lapon
  2. finés o finlandés (dont: carelian)
  3. estonian
  4. livonian
  5. vèpse
  6. vòt
  7. còmi o zirian
  8. odmort o votiac
  9. mari o cheremís
  10. mordovian: èrza e mòksha
  1. khanty o ostiac
  2. mansi o vogol
  3. ongrés o magiar

Lengas turquesasModificar

  1. turc o osmanlí
  2. gagauz
  3. tatar de Crimèa
  4. tatar de Vòlga
  5. bashcòrt o bashquir
  6. azèri o azerbaitjanés
  7. nogai
  8. balcar
  9. qarachay
  10. qashqay
  11. cazac
  12. ozbèc
  13. caracalpac
  14. turcmèn
  15. quirguiz
  16. tova
  17. khakàs
  18. iacot o sakha

Lengas mongòlasModificar

Lengas tongozasModificar

CoreanModificar

lengas japonicasModificar

Lengas paleosiberianasModificar

lengas ienisseianasModificar

  1. ket

lengas chokchi-kamchadalasModificar

  1. chokchi
  2. koriak
  3. kamchadal o itelmèn

Lengas iokaguirasModificar

Esquimaud-alèutaModificar

AlèutaModificar

EsquimaudModificar

yupikModificar
inuit o inuktitutModificar

lengas amerindianasModificar

Las lengas amerindianas son pas una familha de lengas, mas una denominacion geografica qu'acampa las familhas de lengas d'America.

lengas d'America del NòrdModificar

lengas de MesoamericaModificar

Familhas de lengas d'America del sudModificar

lengas non classificadasModificar

Aquestas lengas apertenon benlèu a de familhas, mas los lingüistas arriban pas encara de determinar a quinas. Son pas forçadament de lengas "isoladas".

creòls e pidgins Modificar

  1. reünionés
  2. martiniqués
  3. guadalopenc
  4. gulla
  5. djuka
  6. tok pisin
  7. bislama
  8. girgon chinook
  9. jamaican
  10. haitian
  11. maurician
  12. capverdian

XV. LENGAS CONSTRUCHAS O ARTIFICIALASModificar

  1. esperanto
  2. ido
  3. intereslau
  4. interlingua
  5. lydnevi
  6. mrezisk
  7. novial
  8. seversk
  9. slavëni
  10. slavisk
  11. volapük