Dobrir lo menú principal
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz lenga (omonimia) e familha.

Vaicí una lista (parciala e simplificada) de las lengas naturalas o construchas, vivas o mòrtas, classadas per familhas.

I indicam pas totas las lengas del Mond (seriá impossible tecnicament), mas sonque una seleccion de lengas entre las mai conegudas. Pasmens assajam de mençonar almens totas las lengas vivas d'Euròpa e de la mar Mediterranèa.

Indicam las familhas de lengas mai importantas. La nocion de familha genetica de lengas es descricha mai en detalh dins l'article consacrat a la lingüistica comparada.

Las temptativas de certans lingüistas (diches "omnicomparatistas"), dempuèi la fin del sègle XX, d'acampar certanas familhas de lengas dins de superfamilhas de lengas an pas bailat de resultats definitius ni consensuals fins ara. Aicí las familhas que son pas encara reconegudas largament son indicadas amb la mençon "familha discutida".

Las familhas que se compausan d'una sola lenga recebon la mençon "1 lenga".

Aquesta lista se basa en granda part subre lo libre de sintèsi de Merritt Ruhlen, A guide to the World's languages (Stanford: Stanford University Press, reedicion de 1991, 1a edicion de 1997). Ara per ara, lo trabalh de Ruhlen es la sola sintèsi qu'assaja d'èsser completa e qu'es accessibla, e mai se pòt recebre de criticas. Ruhlen i repren en particular las òbras de classificacion de son mèstre Joseph Greenberg. Totes dos son d'"omnicomparatistas" e de partisans de las "superfamilhas".

Somari

I. KHOISANModificar

II. NIGÈROKORDOFANIANModificar

III. NILOSAHARIANModificar

IV. AUSTRALIANModificar

Superfamilha
L'australian acampa las lengas dels aborigèns d'Austràlia. Compren un quinzenat de familhas. Entre elas, lo pama-nyungan ocupa gaireben tot lo continent, las autras familhas se concentran dins lo centre-nòrd.

V. INDOPACIFICModificar

VI. AUSTRICModificar

VII. DENÉ-CAUCASENCModificar

VIII. AFROASIATICModificar

Superfamilha

  • NB - L'afroasiatic tanben se sona "camitosemitic", mas aquel tèrme comença d'èstre perimit e abandonat.

OmoticModificar

  1. ometo

CoshiticModificar

  1. somalian
  2. oròmo
  3. beja
  4. sidamo

SemiticModificar

  1. gueez (estench)
  2. amara
  3. tigrinya
  4. tigré
  5. harari
  6. ebrieu
  7. arabi
  8. maltés
  9. sud-arabic
  10. aramèu o assirian o siriac o caldèu < aramèu ancian
  11. akkadian (estench)
  12. fenician (estench)

EgipcianModificar

1 lenga

  1. còpte < egipcian ancian

Berbèr o amazighModificar

1 lenga

  1. berbèr o amazigh

ChadicModificar

  1. hausa
  2. margi

IX. ELAMODRAVIDAModificar

X. KARTVELIAN o SUD-CAUCASENCModificar

XI. EURASIATICModificar

Superfamilha discutida

  • NB - L'ipotèsi de la superfamilha del nostratic tend de mai en mai de coïncidir amb aquela de l'eurasiatic. La diferéncia majorala es que lo nostratic englobariá l'afroasiatic mentre que l'eurasiatic l'englòba pas. Mas los partisans del nostratic admeton que l'afroasiatic, en tot cas, es aparentat mens estrechament amb las autras brancas.

IndoeuropèuModificar

ItalocelticModificar

ItalicModificar
  1. òsc (estench)
  2. sabèl (estench)
  3. ombrian antic o ombre antic (estench)
  4. falisc (estench)
  5. latin
Lengas romanicas o lengas latinas, venent del latinModificar
  1. occitan
  2. catalan
  3. galègoportugués: galèc e portugués
  4. castelhan o espanhòl
  5. aragonés (sa classificacion dins l'espanhòl es discutida)
  6. leonés
  7. mossarabi (estench)
  8. francés o lenga d'oïl
  9. francoprovençal o arpitan
  10. romanch
  11. ladin
  12. friolan
  13. italian
  14. nòrd-italian o italian septentrional o padan (sa classificacion dins l'italian es discutida)
  15. còrs (sa classificacion dins l'italian es discutida)
  16. sarde
  17. dalmata (estench)
  18. romanés
  19. aromanés (sa classificacion dins lo romanés es discutida)
Ligur antic (estench)Modificar
  1. ligur antic (estench)
CelticModificar
  1. gallés o gal (de Gàllia) (estench)
  2. leponci o lepontic (estench)
  3. celtibèr (estench)
  1. breton
  2. cornic
  3. galés (del País de Galas)
  1. gaelic manx
  2. gaelic irlandés
  3. gaelic escocés

GermanicModificar

  • Germanic occidental
  1. anglés
  2. frison
  3. bas-alemand o bas-saxon
  4. neerlandés
  5. afrikaans
  6. aut alemand o alemand
  7. yiddish
  8. francic (estench)
  • Germanic nordic o escandinau: lengas venent del noroèc (estench)
  1. islandés
  2. feroés
  3. norvegian
  4. danés
  5. suedés
  • Germanic oriental (estench)
  1. gotic (estench)
  2. vandal (estench)

BaltoeslauModificar

BalticModificar
  1. leton
  2. lituan o lituanian
  3. prussian ancian (estench)
EslauModificar
  • Eslau occidental
  1. cashob
  2. eslovinç (estench)
  3. sorab o lusacian o sèrbe de Lusàcia o vende
  4. polonés
  5. eslovac
  6. chèc
  • Eslau oriental
  1. rus
  2. bielorús
  3. ucraïnian o ucraïnés
  • Eslau meridional
  1. eslovèn
  2. sèrbocroat: croat, bosnian e sèrbe
  3. bulgar: bulgar e macedonian

Grèc o ellenicModificar

1 lenga

  1. grèc o ellenic

AlbanésModificar

1 lenga

  1. albanés

ArmèniModificar

1 lenga

  1. armèni

Anatolian (estench)Modificar

  1. itita (estench)
  2. luwita (estench)

Agni-kuchi o tokharian (estench)Modificar

  1. agni (estench)
  2. kuchi (estench)

Indoiranian o arianModificar

IranianModificar
  1. avestic (estench)
  2. sogdian (estench)
  3. zaza
  4. gorani
  5. curd
  6. lor
  7. persan o pèrsa (inclusent lo tatgic e lo dari)
  8. balochi
  9. mazandarani
  10. guilani
  11. ossèt < alan (estench) < sarmata (estench) < scita (estench)
  12. pashto o pathan o afgan
DardicModificar
  1. nurestani (èx-kafir)
IndoarianModificar
  1. sanscrit (estench)
  2. gitano o cingaro o tzingarin o romaní
  3. indostani: indi e ordo
  4. panjabi
  5. lahnda
  6. rajastani
  7. bihari
  8. nepalés o pahari
  9. cashmirian
  10. bhili
  11. gujarati
  12. marata
  13. konkani
  14. oriya
  15. bengalin
  16. assamés
  17. singalés

OraloiokaguirModificar

IokaguirModificar

1 lenga

  1. iokaguir

OralicModificar

SamoièdModificar
  1. nenètz
  2. enètz
  3. selqup
  4. nganasan
FinoogricModificar
FinicModificar
  1. lapon
  2. finés o finlandés (dont: carelian)
  3. estonian
  4. livonian
  5. vèpse
  6. vòt
  7. còmi o zirian
  8. odmort o votiac
  9. mari o cheremís
  10. mordovian: èrza e mòksha
OgricModificar
  1. khanty o ostiac
  2. mansi o vogol
  3. ongrés o magiar

AltaïcModificar

Familha discutida

TurquésModificar

  1. turc o osmanlí
  2. gagauz
  3. tatar de Crimèa
  4. tatar de Vòlga
  5. bashcòrt o bashquir
  6. azèri o azerbaitjanés
  7. nogai
  8. balcar
  9. qarachay
  10. qashqay
  11. cazac
  12. ozbèc
  13. caracalpac
  14. turcmèn
  15. quirguiz
  16. tova
  17. khakàs
  18. iacot o sakha

MongòlModificar

1 lenga

  1. mongòl (dont: boriat, khalkha, calmoc)

TongozModificar

  1. manchó o manchorian
  2. evenki

CorèonipoainoModificar

Familha discutida.

  • NB - Pro de lingüistas pensan que lo corean e lo japonic fan partida de l'altaïc e que l'aino n'es a despart.

CoreanModificar

  1. corean

JaponicModificar

  1. japonés
  2. ryukyuan

AinoModificar

  1. aino

Nivkh o guiliakModificar

1 lenga

  1. nivkh o guiliak

Chokchi-kamchadalModificar

  1. chokchi
  2. koriak
  3. kamchadal o itelmèn

Esquimaud-alèutaModificar

AlèutaModificar

1 lenga

  1. alèuta

EsquimaudModificar

yupikModificar
  1. naukanski
  2. yupik centresiberian
  3. yupik centrealaskian
  4. yupik pacific
inuit o inuktitutModificar

1 lenga

  1. inuit o inuktitut

XII. AMERINDEModificar

XIII. LENGAS NON CLASSIFICADASModificar

Aquestas lengas apertenon benlèu a de familhas, mas los lingüistas arriban pas encara de determinar a quinas. Son pas forçadament de lengas "isoladas".

  1. warenbori
  2. taurap
  3. pauwi
  4. chiquitano

XIV. CREÒLS E PIDGINS Modificar

XV. LENGAS CONSTRUCHAS O ARTIFICIALASModificar