Dolar estatsunidenc

(Redirigit dempuèi USD)
Pagina d'ajuda sus l'omonimia Pels articles omonims, vejatz Dolar.
Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver.

Unitat monetària modèrna actuala
Dolar estatsunidenc

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Païses
País oficialament utilizaire(s) Bandièra dels Estats Units Estats Units
Bandièra: EqüatorEqüator
Bandièra: MicronesiaMicronesia
Bandièra: Illas MarshallIllas Marshall
Bandièra: BelauBelau
Bandièra: Lo SalvadorLo Salvador
Bandièra: Timòr ÈstTimòr Èst
Bandièra: Païses Basses CaribencsPaïses Basses Caribencs
Bandièra: ZimbabweZimbabwe


Autres informacions

Apelacion locala Dolar
Còde ISO 4217 USD
Sosunitat 100 cents (¢)
Taus de cambi 1 EUR = 1,56 USD
Lista dels còdes ISO 4217

Lo dolar estatsunidenc o dolar dels Estats Units ($, unicode U+0024) es la moneda nacionala dels Estats Units, d'Eqüator, de Micronesia, de las Illas Marshall, de Belau, del Salvador, de Timòr Èst, de de Panamà e dels Païses Basses Caribencs.

Bilhet d'un dolar dels Estats Units (1957)

Lo còde ISO 4217 del dolar US es USD. Lo simbòl usual es $. Es devesit en 100 cents.

Origina e etimologiaModificar

L'apellacion « dolar » es una deformacion dau mot « thaler », una moneda d'argent europèa intrada en circulacion en Boèmia au sègle XV. Utilizat dins divèrseis Estats alemands, lo thaler conoguèt mai d'una variacion fins au thaler de Maria Terèsa. Aquela moneda foguèt apreciada per sa qualitat e per son estabilitat. Inspirèt donc la creacion d'autrei monedas coma la piastra espanhòla. Fòrça utilizada en America, totjorn gràcias a son estabilitat[1],es aquela moneda, dicha « Spanish dollar » per leis Anglés, que serviguèt d'escandau per establir lo dolar estatsunidenc[2][3].

Ais Estats Units, lo dolar es sovent dich « buck », un mot que designa lo cèrvi mascle dins lo lengatge familiar deis anglofòns d'America dau Nòrd. L'origina d'aqueu tèrme es l'objècte de doas ipotèsis diferentas, pas necessiàrament incompatiblas entre elei[4]. La premiera es fondada sus l'usatge de balas de pèus de cèrvi coma moneda dins lo comèrci entre Amerindians e Europèus. La segonda es establida sus l'apellacion d'un còp de poker.

L'adopcion dau dolar per leis Estats UnitsModificar

La fabricacion de moneda sus lo territòri dei Tretze Colonias comencèt en 1690 en Massachusetts. Aquela produccion se generalizèt ais autrei colonias durant la premiera mitat dau sègle XVIII. La liure èra l'unitat monetària d'aquelei pèças e bilhets. Durant la Guèrra d'Independéncia, la rompedura entre lei colons e lo Reiaume Unit se materializèt tanben au nivèu monetari amb l'emission, tre 1776, de bilhets exprimits en « dolars continentaus » (Continental dollar). Pasmens, aquelei bilhets foguèron imprimits en quantitat excessiva, çò qu'entraïnèt una bancarrota en 1782.

Per empachar lo renovalement d'aqueu problema, foguèt creada la Banca d'America dau Nòrd, la premiera banca modèrna deis Estats Units[5]. Tenent lo ròtle d'una mena de banca centrala primitiva, participèt a l'adopcion dau dolar per lo Congrès de la Confederacion lo 6 de julhet de 1785. Puei, lo dolar venguèt la moneda oficiala deis Estats Units après l'adopcion dau Coinage Act of 1792 (« lèi sus la moneda de 1792 »). Aqueu tèxte definiguèt tanben sei sosunitats en se basant sus lo sistèma metric : 1 dolar = 10 dimes = 100 cents = 1 000 mills.

La valor dei pèças batudas en 1794 foguèt indexada sus l'argent, çò qu'èra frequent a aqueu periòde. Per exemple, la pèça d'una corona britanica pesava 28,275 g d'argent d'una puretat de 90 %. Per lo dolar, la piastra espanhòla, d'un pes de 27,067 g d'argent d'una puretat de 89,6 %, demorèt lo modèl. Una massa de 26,96 g d'argent d'una puretat de 89,2 % foguèt chausida. Per lei pèças pus importantas, un aliatge d'aur (91,667 %) e d'argent (6%) foguèt adoptat e la lèi definiguèt l'equivaléncia entre lei dos metaus (1 unitat d'aur èra egala a 15 unitats d'argent[6]). De pèças de coire foguèron tanben fabricadas per lei valors facialas pus feblas (5 dimes e 1 cent).

EconomiaModificar

Lo dolar estatsunidenc es gerit per lo govèrn federau deis Estats Units d'America, en particular per lo Secretariat au Tesaur. La Resèrva Federala deis Estats Units – la banca centrala deis Estats Units – a ges de mandat per comunicar sus sa valor. Pasmens, coma aquela institucion es actualament encargada de la politica monetària dau país, a un ròtle important dins lei variacions de valor de la moneda sus lei mercats financiers internacionaus.

Uei, lo dolar estatsunidenc a un ròtle centrau dins l'economia mondiala. D'efiech, en moneda escripturala, es :

  • la principala moneda de resèrva utilizada dins lo monde per lei bancas centralas (61% en 2019)[7].
  • la devisa pus utilizada dins lo comèrci internacionau.
  • la principala devisa tracta sus lo mercat dei cambis. En 2019, èra present dins 88% dei transaccions (còntra 32% per l'èuro)[8].
  • la devisa dei mercats financiers pus importants de la planeta. Pasmens, l'èuro èra a menaçar aquela posicion.

En moneda fiduciària, l'usatge dau dolar es frequent dins fòrça Estats. Mai de 50% de son en cors es tengut dins de depaus realizats en defòra deis Estats Units. En mai d'aqueu país, es tanben oficialament utilizat per 11 Estats e per un territòri neerlandés deis Antilhas.

AnnèxasModificar

Liames intèrnesModificar

Liames extèrnesModificar

BibliografiaModificar

  • (fr) Philippe Flandrin, Les thalers d'argent. Histoire d'une monnaie commune, Le Félin, 1997.
  • (es) Manuel Vilaplana, Historia del real de a ocho, Persiva EDITUM, 1997.

Nòtas e referénciasModificar

  1. (en) Ray Woodcock, Globalization from Genesis to Geneva : A Confluence of Humanity, Trafford Publishing, 2009, pp. 104-105.
  2. En causa d'aquela origina, lo dolar es encara dich « piastra » per lei francofòns d'America.
  3. La moneda espanhòla foguèt legala ais Estats Units fins au Coinage Act of 1857.
  4. (en) Online Etymology Dicionnary, recèrca « buck », consultat lo 3 de junh de 2022, [1].
  5. (fr) Claude Fohlen, Les Pères de la révolution américaine, Albin Michel, 1989, p. 155.
  6. Gràcias a aquela relacion, l'usatge de lingòts d'aur e d'argent èra tanben possible.
  7. (en) World Currency Composition of Official Foreign Exchange Reserves, [2], consultat lo 28 de mai de 2022.
  8. (en) Triennial Central Bank Survey - Foreign exchange turnover in April 2019, [3], consultat lo 28 de mai de 2022.