Tièrn

comuna auvernhassa dau Puèi Domat

Flag of Occitania (with star).svg Vila d'Occitània Blason Languedoc.svg

Tièrn
Thiers

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Ville de Thiers.jpg
Blason ville fr Thiers (Puy-de-Dôme).svg
Armas
Geografia fisica
Occitania map (1).png
geolocalizacion
Coordenadas 45° 51′ 26″ N, 3° 32′ 54″ E
Superfícia 44,49 km²
Altituds
 · Maximala
 · Mejana
 · Minimala
 
793 m
340 m
283 m
Geografia politica
País Auvèrnhe Armas d'Auvèrnhe
Parçan Liuradés
Estat Bandièra de França França
Region
84
Auvèrnhe Ròse Aups
Departament
63
Puèi Domat Armas dau Departament dau Puèi Domat
Arrondiment
635
Thiers
Canton
6346
Thiers
Intercom
246301063
de Thiers communauté
Cònsol Stéphane Rodier
(2020-2026)
Geografia umana
Populacion
Populacion totala
(2018)
11 778 ab.
Evolucion de la populacion

12 142 ab.
Densitat 254,17 ab./km²
Autras informacions
Escais Bistòrt-a; Bistòrç-a; Badabecs
Gentilici Tiernés, tiernesa
Còde postal 63300
Còde INSEE 63430

Tièrn o Tigèrn (forma arcaïsanta)[1] es 'na comuna d'Auvèrnhe (Occitània), e maitot 'na de las quatre sosprefecturas (amb Suire, Riam e Embèrt dau departament dau Puèi Domat de la region d'Auvèrnhe.

Chastèl de Piron, anciana maison[N 1] daus ducs de Borbon

Tièrn es 'na granda vila de cotelariá, per la quantitat de cotèls produts mas maitot per lo saubre-faire irremplaçable qu'òm tròba dins 'questa ciutat.

L'escais daus tiernés es "bistòrt/bistòrç" que poiriá venir de "bestòrt/bestòrç" (dos còps tòrt) per causa de lhor trabalh dur de cotelariá. Lhors vesins emplegan la dicha:

  • Bistòrt! Cuol tòrt!
  • Chamba de pòrc!
  • Bòca mon cuol,
  • Serem d'acòrd!

[bitò! tchou tò! chambo de pwò! bòco mòn tchou, sarem d'ocò!]

GeografiaModificar

Tièrn es bastida sobre diferents nivèls de colèira que dominan la vau de Duròla. 'Queste denivelament que donava la fòrça idromotritz que permetiá d'esmòler los cotèls.

Comunas limitròfasModificar

IdrografiaModificar

La vila es traversada per Duròla que rejonh Dòra a l'oèst de la comuna.

ToponimiaModificar

Las atestacions ancianas son castrum Tigernum, castellum Tigernense au siecle VI, Tihernum en 1373, Tiernium en 1392[2].

Son nom ven dau gallés tigerno- ("senhor"), es a dire "viala dominatritz, capitala"[2].

IstòriaModificar

Edat MejanaModificar

Article detalhat : Vescomtat de Tièrn.

AdministracionModificar

Lista daus cònses successius
Periòde Identitat Etiqueta Qualitat
2014 2020 Claude Nowotny PCF  
març 2001 2014 Thierry Deglon    
1977 2001 Maurice Adevah-Pœuf PS  
  1977      
Totas las donadas son pas encara conegudas.

DemografiaModificar


 v · d · m 
Evolucion demografica
Populacion comunala actuala (2013): 11308, totala: 11685

1793 1800 1806 1821 1831 1836 1841 1846 1851
11 970 9 981 - -

1856 1861 1866 1872 1876 1881 1886 1891 1896
- - - - 16 343 - - - -

1901 1906 1911 1921 1926 1931 1936 1946 1954
- - 17 437 - - - - - -

1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006 2007 2008
16 369



Cercar
13 338
Cercar
12 196
12 045
12 446
2009 2010
11 531
11 932
11 250
11 645
Fonts
Base Cassini de l'EHESS (recercar) - Nombre retengut a partir de 1962 : Populacion sens comptes dobles - Sit de l'INSEE


Luòcs e monumentsModificar

 
Glèisa de Sent Genèst
  • Glèisa de Sent Genèst : granda glèisa romanica vodada a 'queste sent martir de la region.

Personalitats liadas a la comunaModificar

Veire tanbenModificar

Ligams intèrnesModificar

Liams extèrnesModificar

Nòtas e referénciasModificar

NòtasModificar

  1. Enquèsta per BrenodAloisi, selon lo quauostau e estau non existisson pas a Tièrn; lo mot local es maison amb la prononciacion moaison

ReferénciasModificar

  1. Forma emplegada per l'escrivan Tiène Codert. La forma Tigèrna emplegada per la gent de Tièrn apareis dins la revista tiernesa Parlem. Dins las autras regions d'Auvèrnhe s'emplega mai la forma Tièrn.
  2. 2,0 et 2,1 (fr) Ernèst Negre, Toponymie générale de la France: Formations préceltiques, celtiques, romanes, vol. 1, , p. 125