Primièr cònsol

organ monocratic responsable d'un territòri local
Pels articles omonims, vejatz cònsol e maire (omonimia).
Aquel article (o seccion) es un esbòs.
Podètz partejar vòstras coneissenças e o melhorar (cossí?).

Lo cònsol màger[1] o primièr cònsol (ˈprononciat: /kɔnsul/)[2] es una persona en carga d'un municipi o una comuna. Representa l'organ monocratic plaçat a la cima de l'autoritat territoriala locala de basa que dins los diferents païses assumís de las denominacions diferentas: comuna, municipalitat, comuna, vila, ciutat, etc. Segon l'Estat, es elegit dirèctament pels ciutadans o abitants o indirèctament pel conselh municipal o municipal concernit.

Variantas dialectalas modificar

  • Cònsol (fem. cònsolessa) ─ es la forma plus conservatriz e referenciala de la lenga occitana, segon Domergue Sumien.[3] Patís pasmens qualques variacions foneticas:
  • D'aquel meteis mot resulta atal diferents grafias qu'adoptantent una pronóncia locala: cònse (cònsa), còssol (fem. còssola), [4] conse (fem. consa), consol (fem. consolessa / consula),[5] consul (fem. consulessa).
  • Baile (fem. bailessa) – Forma pròpria de la Val d'Aran – eissit del latin baiŭlus [sègle xiii sul modèl del francés ancian baillie][6] ─ dirigís l'administracion locala per un mandat de 5 ans.
  • Séndic* ─ Fòrma pròrpia de las Valadas Occitanas (en italian: sindaco).
  • Regionalament se ditz primè(i)r/prumè(i)r cònsol (gasc.), primèir cònsol (auv.) o primier cònsol (prov.).

Articles connèxes modificar

Nòtas e referéncias modificar

  1. Existís la varianta cònsol major.
  2. Congrès permanent de la lenga occitana. Multidiccionari Occitan Dicod'Òc. Cèrca «Maire».
  3.  Cònsol (en occitan). opinion.jornalet.com.
  4. Acadèmia Occitana-Consistòri del Gai Saber. . Diccionari General de la Lenga Occitana «Còssol» (en occitan).
  5. de Cantalausa, Joan. Diccionari general occitan: a partir dels parlars lengadocians, p. 279. ISBN 2-912293-04-9. 
  6.  Baile | Diccionari der aranés (en oc, ca).