Ans 1990

decenni
(Redirigit dempuèi Annadas 1990)
Infotaula de decenniAns 1990
Sèglessègle xix - sègle xx - sègle xxi
Decennis1960 - 1970 - 1980 - 1990 - 2000 - 2010 - 2020
Ans1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

Istòria modificar

 
Vilatge de Bangladèsh destruch après lo ciclòn Gorky.
Article detalhat: Ciclòn Gorky.

1991 : en abriu, un ciclòn tropicau poderós, dich ciclòn Gorky, arribèt en Bangladèsh. Entraïnèt de destruccions importantas dins la region de Chittagong que foguèron a l'origina de la mòrt de 138 000 abitants.

 
Fotografia de l'explosion principala dau Mont Pinatubo (15 de junh de 1991.

1991 : ai Filipinas, erupcion fòrça violenta dau Mont Pinatubo qu'emetèt 10 km3 de materiaus piroclastics dins l'atmosfèra. Aquò alentiguèt lo rescaufament climatic globau durant 3 ans. Pasmens, maugrat sa violéncia, l'erupcion causèt pauc de victimas (300 mòrts) gràcias ai progrès realizats dempuei la catastròfa dau Nevado del Ruiz dins la prevencion e l'evacuacion dei populacions (→ 1985).

Cultura modificar

Sciéncias e tecnicas modificar

 
Fotografia deis impactes engendrats per la collision entre la cometa Shoemaker-Levy 9 e Jupitèr.

1994 : entre lo 16 e lo 22 de julhet, impacte dei fragments de la cometa Shoemaker-Levy 9 sus Jupitèr. Aquel eveniment es la premiera collision observada entre dos objèctes dau Sistèma Solar. Permetèt d'estudiar lei jaç prefonds de la planeta joviana.
1995 : descubèrta d'una planeta a l'entorn de l'estela 51 Pegasi per Michel Mayor e Didier Queloz. Premiera exoplaneta oficialament identificada, es situada a 51 ans lutz de la Tèrra. Es una planeta giganta de 0,45 massa joviana qu'orbita a una distància d'aperaquí 0,05 unitat astronomica de son estela. Sa temperatura atmosferica es donc fòrça auta (entre 1 500 a 1 600 K) e la planeta venguèt lo prototipe dei Jupitèr cauds.

Decès modificar

Liames intèrnes modificar

Bibliografia modificar

Nòtas e referéncias modificar