Aquel article es una pagina informativa.
S'agís pas d'una politica o d'una directiva de Wikipèdia; son objectiu es puslèu d'explicar d'unes aspèctes de las nòrmas, costumas, detalhs tecnics o practics de Wikipèdia. Aiçò pòt miralhar diferents nivèls de consensus e de contraròtle.

Lo tableu seguent es una clau basica per la comprension dels simbòls de l'Alfabet Fonetic Internacional (AFI). Per l'ensems dels simbòls de lenga occitana, veire Ajuda:AFI/Occitan. Las lengas utilizadas per illustrar los sons inexistents en occitan son l'arabi, lo francés, l'italian, lo mandarin, lo rus, lo suedés e lo turc.

Simbòls principals

modificar
Simbòl Pronóncia Exemple Descripcion
[ a ] basic

manjar

[ ] casal [a] lònga
[ ɑ ] francés: pâle prigonda e guturala
[ ɑː ] anglés: father [ɑ] longa
[ ɑ̃ ] francés: vent Nasalizada [ɑ]
[ ɒ ] auvernhat/lemosin: nadar coma [ɑ], mas arredondida
[ æ ] dreit

anglés: cat

son intermediari de [a] e [ɛ]
[ ʌ ] anglés: cup son intermediari de [ɔ] e [u]
B
[ b ] ben
[ ɓ ] anglés: budy
[ ʙ ] bramar guturala
[ β ] vaca son intermediari de [b] e [v]
C
[ c ] quiasma
[ ç ] alemand: ich
[ ɕ ] aparéisser comunament [ʃ]
D
[ d ] dieu [d] occitana, consonanta alveolara
[ ɗ ] swahili: dodoma coma [d] dit en avalant: es un implosiva alveolara sonorizada.
[ ɖ ] suedés: nord coma [d] mas retroflèxa
[ ð ] idrolisi
[ dz ] italian: zero
[ dʒ ] formatge
[ dʑ ] japonés: Fuji coma [dʒ], mas amb una a atòna
[ ɖ͡ʐ ] polonés: em coma [dʒ], mas retroflèxa
E
[ e ] referéncia
japonés
[e] occitana
[ ẽ ] temps coma [e], mas nasalizada
[ eː ] seren [e] lònga
[ ə ] setmana vocala centrala mediana. La a atòna pòt èsser realizada en occitan /a/ /ə/ /ɔ/. La primièra pronóncia correspond a aquela de la lenga classica.
[ ɛ ] obèrt coma [e] anteriora mas plus obèrta
[ ɛ̃ ] francés: vin coma [ɛ], mas nasalizada
[ ɜ ] anglés: bird
F
[ f ] famós [f] occitana, consonanta sorda
[ ɟ ]
[ ʄ ]
G
[ g ] grand
[ ɠ ] swahili: Uganda coma [g] dit en avalant: es un implosiva alveolara sonorizada.
[ ʒ ] gentilici
H
[ h ] gascon: hemna
[ ħ ] maltés: wieħed
[ɥ] nuèit
I
[ i ] sinetic
[ ɪ ] e
[ ɨ ] anglés: roses
J
[ j ] trabalhar
[ ʲ ] rus: Ленин
[ ʝ ] suedés: jord coma [j], mas nasalizada
[ ɟ ] turc: gör
[ ʄ ] sindhi: ڄِڀَ
K
[ k ] catalan
[ k͡s ] panics succession immediata de [k] e [s]
L
[ l ] vexilologia
[ ɫ ] soldat fonèma intermediari de /l/ e /ɾ/
[ ɬ ] norvegian: tatlete
[ ɭ ] la
M
[ m ] mar
[ ɱ ] sinfonia coma [m], mas nasalizada
[ ɯ ] fonèma intermediari de /i/ e /u/
N
[ n ] Niça
[ ŋ ] pan
[ ɲ ] campanha
[ ɴ ] hon
O
[ o ] auvernhat: ròsa
[ ] francés: Vosges [o] lònga
[ ɔ ] òda
[ ɔː ] anglés: ornement [ɔ] lònga
[ ɔ̃ ] francés: balcon coma [ɔ], mas nasalizada
[ œ ] gascon: huec coma [e], mas arrondida [ɔ]
[ ø ] francés: jeu coma [e], mas arrondida [o]
P
[ p ] pluèja
[ p͡f ] succession immediata de [p] e [f]
Q
[ q ] ‎ قرءان Qur’ān coma [k]
R
[ r ] rota [r] occitana, sonòra e vibranta
[ ɾ ] arrengar coma [r], sonòra e monovibranta
[ ʀ ] provençal: roire coma [ɾ], sonòra, mas amb lo cap de la lenga puntat cap al paladar: es retroflèxa e non i a de contacte entre la lenga e lo paladar.
[ ʁ ] francés: ranger similara a [ʀ] mas sens vibracion, solament la friccion de l'aire.
[ ɹ ] anglés: earring
S
[ s ] sal
[ ʃ ] gascon: caisha
[ ʂ ] mandarin: shì coma [ʃ], consonanta sorda, ma retroflèxa
T
[ t ] totalitari
[ ʈ ]
[ t͡s ] gats
[ t͡ʃ ] chocolat
[ t͡ɕ ] mandarin: 北京 coma [tʃ], mas amb una a atòna
[ tʂ ] polonés: czas fonèma similar a [ t͡ɕ ] realizat la lenga corbada o tirada cap a l'arrièr
U
[ u ] vos
[ u: ] anglés: good [u] lònga
[ ʊ ] anglés: flown
[ ʉ ] frison occidental: drúf
V
[ v ] viu L'auverhat, lo gascon e lo lengadocian non diferencian [b] [β] [w].
[ ʋ ] neerlandés: wang
[ ɣ ] aiga
[ ɤ ] fonèma intermediari de [ʊ] e [ʌ]
W
[ w ] auròra

riu

X
[ x ] alemand: bach
[ χ ]
Y
[ y ] populacion
[ y: ] francés: sûr [y] lònga
[ ʏ ] alemand: schmückt coma [ɪ], mas amb los pòts arredondits tot parièr per [ʊ]
[ ʎ ] filha
Z
[ z ] zenit
[ ʒ ] english: vision
[ ʑ ] polonés: źle
[ ʐ ] rus: жир, fat


Bibliografia

modificar
  •  Handbook of the International Phonetic Association, A Guide to the Use of the International Phonetic Alphabet (en anglés). International Phonetic Association, 1999. ISBN 9780521637510. 
  • Porzuczek, Andrzej; Szcześniak, Konrad. Transcription Practice for the International Phonetic Alphabet, Exercises for Students of English. Cambridge Scholars Publishing, 2019. ISBN 9781527544123. 
  • Connor-Linton, Jeffrey; Fasold, Ralph. An Introduction to Language and Linguistics (en anglés). Cambridge University Press, 2006. ISBN 9780521847681.