En quimia, subretot en quimia organica, los grops foncionals son d'estructuras submolecularas, caracterizadas per una connectivitat e composicion especifica elementària, que conferís reactivitat a la molecula que los conten. La combinason dels noms dels grops foncionals amb los noms dels alcans que ne provenon genèra una nomenclatura sistematica per nomenar los compausats organics.

Carboxil format d'un carboni (negre) ligat a dos oxigèns (roge), un amb un ligam doble e l'autre amb un ligam simple. Aquel oxigèn es ligat tanben a un idrogen (blanc).

Grops foncionals comuns

modificar

Los grops foncionals pus comuns son:

Grop foncional Mena de compausat Formula del
compausat
Formula
grafica
Prefixe Sufixe
Grop alquil Alcan R   -il- -an
Grop alquenil Alquèn R=R   -enil- -èn
Grop alquinil Alquin R≡R   -inil- -in
Grop aril Arèn _ _ _
Grop amino Amina NR3   amino- -amina
Grop idroxil Alcòl R-OH   hidroxi- -ol
Grop alcoxi
o ariloxi
Etèr R-O-R'   alquiloxi o ariloxi Segon l'alcòl d'origina:
alquil alquil etèr
Grop carbonil Aldeïd R-C(=O)H   oxo- -al
Cetona R-C(=O)-R'   oxo- -ona
Grop carboxil
Grop acil
Acid carboxilic R-COOH   carboxi- -ic
Grop alcoxicarbonil
o ariloxicarbonil
Grop acil
Estèr R-COO-R'   -iloxicarbonil- (-COOR) Segon l'alcòl i
acid d'origina:
alquilat d'alquil

Grop acil
Amida R-C(=O)N(-H)-R'   amido- Segon l'amina e
l'acid d'origina:
alquil alcanamida
Grop acil Anidrid (RCO)2O Anidrid -ic _
Grop acil Alur d'acid -COX Aloformil- Alur de -oil

Amb l'atòm d'azòt

modificar

I a fòrça grops foncionals, en mai de las amidas e aminas, que contenon d'atòms d'azòt:


Grop foncional Mena de compausat Formula Formula grafica Prefixe Sufixe
_ Nitro R-NO2   nitro- _
_ Idrazina R2N-NR2 _ _
_ Idroxilamina -NOH _ _
_ Nitril o cianur R-CN   ciano- alquilnitril
_ Isonitril R-NC _ alquilisonitril
_ Isocianat R-NCO   _ alquilisocianat
_ Isotiocianat R-NCS   _ alquilisotiocianat
Grop azo Azoderivat R-N=N-R'   _ _
_ Diazoderivat R=N=N diazo- _
_ Sal de diazoni -N≡N _ _
_ Azida -N=N=N _ _

Amb l'atòm de sofre

modificar

Autres grops foncionals que contenon d'atòms de sofre:


Mena de compausat Grop foncional Formula Prefixe Sufixe
Tioetèr o sulfur _ R-S-R'   _
Tiòl _ R-SH   _
Sulfoxid _ R-SO-R'   _
Sulfona _ R-SO2-R'   _
Acid sulfonic _ RSO3H   _

Autres grops foncionals

modificar

Autres grops foncionals:


Terme Formula Formula grafica Prefixe Sufixe
Fosfodiestèr R-OP(=O)2O-R' _ _ _
Fenil R-C6H5   fenil- benzèn
Piridil R-C5H4N  
 
 
_ _
Metil R-CH3 _ metil- (de la meteissa manièra qu'amb
autres:
etil, propil, butil, etc.)
_

Nòtas e referéncias

modificar