Occitanoromanic

Occitanoromanic

Descobridor o inventaire
Data de descobèrta
Contrari
Color
Simbòl de quantitat
Simbòl d'unitat
Proprietat de
Fondador
Compren
Data de debuta
Data de fin
Precedit per
Seguit per
Coordenadas
Imatge illustratiu de l'article Occitanoromanic
Parlat en Andòrra, Espanha, França, Itàlia, Mónegue
Regions Euròpa Occidentala e America
Parlat per ~ 16 500 000 personas
Familha lingüistica lengas indoeuropèas
 lengas italicas
  lengas romanicas
   occitanoromanic
Grop Indoeuropèu
Estatut oficial

L'occitanoromanic o occitanoroman es una classificacion de las lengas romanicas qu'agropa l'occitan, lo catalan e segon d'unes, l'aragonés. Foguèt probablament Loís Alibèrt qu'introdusiguèt lo primièr aqueste nom[1] dins sa Gramatica occitana. La denominacion venguèt popularizada puèi pel lingüista, e escrivan, gascon Pèire Bèc durant las annadas 1960.

De lingüistas coma Wilhelm Meyer-Lübke[2] o Loís Alibèrt[3] an afirmat que la relacion entre las doas lengas es plan mai fòrta que lor apartenéncia a de gropes mai fondats suls estats-nacions coma lo galloromanic o l'iberoromanic.

ClassificacionModificar

 
Classificacion supradialectala de l'occitanoromanic segon P. Bec[4]
 
Classificacion supradialectal de l'occitanoromanic segon D. Sumien[5]

De linguïstas occitans coma Pèir Bèc e Domergue Sumien an propausadas de classificacions supradialectalas de l'ensems occitanoromanic.

Comparacion lèxicaModificar

L’ortografia, la gramatica, lo vocabulari o la sintaxi d'aqueste article son de verificar.

Els numerals en diferents varietats occitanorromànicas són:[6][7][8]

GLOSA Occitan septentrional Occità occ. Occitan oriental Catalan Aragonés
Auvernhat Lemosin Gascon Lengadocian Provençal Oriental Occidental Oriental

(Benasqués)

Oriental

(Ribagorçan)

Central (Belsetan)
'1' un / yna /ynɔ
un, una
yⁿ / ynɔ
un / una
y / yɔ
un / ua
ỹ / ynɔ
un / una
yŋ / ynɔ/yna
un / una
un / unə
un / una
un / una
un / una
un / una

un / una

un / una

un / una

un / una

un / una

'2' du / dua
dous, doàs
du / dua
dos / doas
dys / dyɔs
dus / duas
dus / duɔs
dos / doas
dus / duas
dous / douas
dos / duəs
dos / dues
dos / dues (val. dos)*
dos / dues (val. dos)
dos

dos

dos

dos

dos

dos

'3' tre / tri

tres

tɾej
tres
tres
tres
tres
tres
tʀes
tres
trɛs (bal. trəs)
tres
tres
tres
tres

tres

tres

tres

tres

tres

'4' katʀə
quatre
katre
quatre
kwatə
quatre
katre
quatre
katʀe
quatre
kwatrə
quatre
kwatre
quatre
kwatre
quatre
kwatre
quatre
kwatre
quatre
'5' ʃiⁿ

cinc

ʃiⁿ
cinc
siŋk
cinc
siŋk
cinc
siⁿ/siŋk
cinc
siŋ / siŋk
cinc
siŋ / siŋk
cinc
siŋk
cinc
θiŋk
cinc
θiŋko/θiŋgo
cinco
'6' sej

seis

sej
sieis
ʃeis
sheis
sjɛjs
sièis
sjej
sieis
sis
sis
sis
sis
sejs/sis

seis/sis

sejs/sis

seis/sis

sejs

seis

'7' setə

sete

se
sèt
sɛt
sèt
sɛt
sèt

sèt
sɛt
set
sɛt
set
sɛt

set

sɛt

set

siet

siete(e)*

'8' œ / œj

eut / uèit

œj / œi
uech / ueit
wɛit
ueit
ɥeʧ
uèch
ɥɛ/ɥɛʧ
vuech
bujt (bal. vujt)
vuit
bujt (val. wit)
vuit (val. huit)
wejt

ueit

bujt

vuit

wejto

ueito (ocho)*

'9' nɔw
nòu
nɔw
nòu
nɔw
nau
nɔw
nòu
nɔw
nòu
nɔu
nou
nɔu
nou
nɔu
nou
nɔu
nou
nueu (nueve)*

nueu

'10' de

detz

diɛ~de
dietz
dɛʦ
dètz
dɛʦ
dètz
dɛs
dètz
dɛu
deu
dɛu
deu
dɛu
deu
dɛu
deu
djeθ

diez

Los numerals '1' e '2' distingeishen entre formas de masculin e femenin.

*: Las formas aragonesas marcadas van ser castellanizadas; tot i aishí darrerament s'an anat recuperant, sobretot en els neoparlants, las formas que s'empravan en la scripta medieval.

Veire tanbenModificar

ReferénciasModificar

  1. "Mas se confrontam los parlars naturals de Catalonha e d'Occitania, i a pas cap de dobte, em en preséncia de parlars d'una meteissa familha linguistica, la qu'ai qualificada d'occitano-romana, plaçada a egala distància entre lo francés e l'espanhòl." Loís Alibèrt, Òc, n°7 (01/1950), p. 26
  2. Das Katalanische, Heidelberg, 1925
  3. Gramatica occitana segon los parlars lengadocians, Montpelhièr, 1976
  4. Pierre BEC (1973), Manuel pratique d’occitan moderne, coll. Connaissance des langues, Paris: Picard
  5. Domergue SUMIEN (2006), La standardisation pluricentrique de l'occitan: nouvel enjeu sociolinguistique, développement du lexique et de la morphologie, coll. Publications de l'Association Internationale d'Études Occitanes, Turnhout: Brepols
  6. Error de citacion : Balisa <ref> incorrècta ; pas de tèxte per las referéncias nomenadas :0.
  7. Modèl:Ref-web
  8. Modèl:Ref-web