Pòl Nòrd : Diferéncia entre lei versions

Contengut suprimit Contengut apondut
Vivarés (discussion | contribucions)
m correccions divèrsas
Vivarés (discussion | contribucions)
Linha 28 :
{{Article detalhat|contengut=Vejatz tanben [[clima polar]], o pus generalament [[cambiament climatic]] e [[rescalfament climatic]].}}
 
Lo pòl Nòrd es ben pus caud que lo [[pòl Sud]], car es al nivèl de la mar al mitan d'un ocean que fa coma una restança de calor, puslèu qu'en altitud sus una massa continentala. D'ivèrn (genièr), la temperatura al pòl Nòrd pòt variar entre {{tmpunitat|-43|°C}} e {{unitat|-26|°C}}, per una mejana de {{unitat|-34|°C}}. La temperatura mejana d'estiu (julhet) se situa a l'entorn del punt de conglaç ({{unitat|0|°C}})<ref>{{en}} [http://www.gsfc.nasa.gov/scienceques2005/20060310.htm {{lang|en|''Science, question of the week''}}] - {{lang|en|Goddard Space Center}}</ref>.
 
Lo glaç de mar del pòl Nòrd es d'environ dos o tres mètres d'espessor, mas existís de variacions fòrtas, e de còps que i a a la circulacion de las banquisas expausa la superfícia maritima. Un nòu estudi finançat per l'[[Union Europèa]] e publicat dins la revista ''Geophysical Research Letters'' mostrèta mostrat que l'espessor mejana del glaç a demenit dins lo corrent de las darrièras annadas<ref>{{fr}} [http://www.annee-polaire.fr/api/actualites/l_actualite_scientifique/publications/l_epaisseur_de_la_banquise_arctique_en_diminution L'épaisseur de la banquise arctique en diminution] - Année Polaire Internationale</ref>. Segon los cercaires del ''Centre for Polar Observation and Modelling'' (CPOM) de l'[[University College de Londres]] (UCL) al [[Reialme Unit]], la demesida de la banquisa es atribuida al [[rescalfament climatic]] e a l'[[ocean Artic]] de mai en mai expausat al dardalh solar<ref>{{fr}} [http://www.annee-polaire.fr/api/actualites/l_actualite_scientifique/publications/l_epaisseur_de_la_banquise_arctique_en_diminution L'épaisseur de la banquise arctique en diminution] - Année Polaire Internationale</ref>. L'acceleracion drastica de la fusion dels glaces de mar en Artic foguèt pas prevista per los modèles climatics, per que comptèron pas l'[[Albedo|efèit albedo]] ; pus l'ocean Artic se libèra de sas glaçs, pus la calor dels rais solars es absorbida per l'aiga, accelerant la fusion de la [[calòta polara]]<ref>{{fr}} [http://www.institut-polaire.fr/ipev/actualites/scientifiques/publications/l_arctique_rechauffe_par_des_remontees_d_air_chaud_et_humide_vers_le_nord L'Arctique réchauffé par des remontées d'air chaud et humide vers le Nord Institut polaire français]</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [http://www.developpementdurable.com/environnement/2009/02/A1050/tout-savoir-sur-le-rechauffement-climatique.html Développement durable] - tout connaitre sur le développement durable</ref>.
 
[[Imatge:Nordkap Mitternachtssonne 1975.jpg|thumb|left|Progression del [[jorn polar]].<br />[[Cap Nòrd]], [[Norvègia]].]]
 
Al pòl Nòrd, lo [[Solelh]] es en permanéncia en dessús de l'[[orizont]] pendent los meses d'estiu e en permanéncia en dejós de l'orizont pendent les meses d'ivèrn. La sortida del solelh se fa just abans l'[[Equinòcci|equinòcci vernal]] (vèrs lo 19 de març). Lo Solelh pren dempuèi tres meses per aténher son punt culminant, gaireben 23,5° d'elevacion, al [[Solstici|solstici d'estiu]] (vèrs lo 21 de junh). Puèi, comença torna descendre per aténher lo falit del solelh just aprèp l'[[Equinòcci|equinòcci d'autona]] (vèrs lo 24 de setembre). Quand lo Solelh es visible dins lo cèl polar, sembla de se desplaçar dins un cercle en dessús de l'orizont. Aquel cercle passa pauc a pauc pus prèp de l'orizont, just aprèp l'equinòcci vernal a son maximum d'elevacion (en gras) en dessús de l'orizont al solstici d'estiu e torna descendre cap a l'orizont abans de passar a l'equinòcci d'automne<ref>{{fr}} [http://www.encyclopediefrancaise.com/Le_soleil_de_minuit.html Lo solelh de mièja nuèit] - Encyclopédie française</ref>{{,}}<ref>{{en}} [http://www.astro.uiuc.edu/~jkaler/celsph.html {{lang|en|''Measuring the sky''}}] - Université de l'Illinois</ref>.