Claudi Ptolemèu : Diferéncia entre versions

m
robot Modifie: mdf:Птолемей, Клавди; changement de type cosmétique
m (robot Modifie: mdf:Птолемей, Клавди; changement de type cosmétique)
[[Imatge:Ptolemy 16century.jpg|thumb|Claudi Ptolemèu, segon una gravadura alemanda del sègle XVI]]
 
'''Claudi Ptolemeu''' (en [[grèc]]: Κλαύδιος Πτολεμαίος, Klaudios Ptolemaios); vèrs [[85]] a Ptolemaïs de Tébaïde (Nauta Egipte) - vèrs [[165]] a [[Canope]] , d'autres autors dison v. [[100]]- v. [[170]]) foguèt un [[astronòm]], [[Geografia|geograf]] e [[matematicas|matematician]] grecoegipcian, nomenat comunament '''Ptolemèu'''.
 
Visquèt e trabalhèt a [[Alexàndria]], [[Egipte]] (Cresquèt en la famosa [[Bibliotèca d'Alexàndria]]). Foguèt [[astrològ]] e [[astronòm]], activitats que en aquela epòca foguèron intimament ligadas. Es autor del tractat astronomic l'''[[Almageste]]'' (en grèc Ἡ Μεγάλη Σύνταξις ''Hè Megalè Syntaxis'', ''Lo grand tractat''). Gardèt, amb totes los tractats de sciéncia grècs classics, dins manuscrits arabis e solament disponible dins la traduccion en latin de [[Gerard de Cremona]] en lo sègle XII.
 
Eretièr de la concepcion de l'Univèrs donada per [[Platon]] e [[Aristòtel]], son metòde de trabalh diferiguèt notablament d'aquela d'aquestes, perque mentre Platon i Aristòtel donèron una cosmovision de l'Univèrs, Ptolomèu es un empirista. Son trabalh consistiguèt a estudiar la granda quantitat de donadas existissent sus lo movement de las planetas a far construire un modèl geometric qu'expliquèt las dichas posicions dins lo passat e fòra capable de predire las seunas posicions futuras.
 
La sciéncia grèga a doas possibilitats per explicar la natura: l'explicacion realista, que consistiguèt a exprimir de forma rigorosa e racionala çò que realament se passa dins la natura; e l'explicacion [[positivisme|positivista]], que consistiguèt a exprimir de forma racionala çò qu'es aparent, sens se preocupar de la relacion entre çò que se vei e çò qu'en realitat es.
Ptolomèu afirmèt explicitament que son sistèma pretend pas de descobrir la realitat, es solament un metòde de calcul. Es logic que adoptèt un esquèma positivista, perque sa [[teoria geocentrica]] s'opausa flagrantament a la fisica aristoteliciana: per exemple, las [[orbita]]s son sistèma son excentricas, par rapòrt a aquelas circularas e perfèitas de Platon e Aristòtel.
 
Ptolomèu repertorièt fòrça estelas, assignant a aquelas una brilhància e Magnitud magnitud, e establiguèt de nòrmas per predire los [[eclipsi]]s.
Foguèt tanben bon en [[optica]] e geografia. Dins lo camp de l'[[optica]] explorèt las proprietats de la [[lutz]], subretot de la refraccion e la reflexion. Son òbra ''Optica'' es un bon tractat subre la teoria matematica de las proprietats de la lutz.
 
Una autra granda òbra seuna es la ''Geografia'', que descriu lo monde de son epòca, amb mapas d'Agatodemon. Utilizèt un sistèma de [[latitud]] e de [[longitud]], que servirà d'exemple als cartografes pendent fòrça d'ans. Una de las vilas descricha en aquela òbra es [[La Mèca]], dins la [[Peninsula Arabica]], que nomenèt Makoraba.
 
Lo monde de la [[musica]] es tanben conegut per Ptolemèu. Escriurà un tractat de teoria musicala nomenat ''Armonicas''.
 
== Lista de las òbras ==
# Μεγάλη Σύνταξις τη̂ς ̓Αστρονομίας
# Τετράβιβλυς σύνταξις, ''Tetrabiblon'', o ''Quadripartitum de Apotelesmatibtus et Judiciis Astrorum''
# Κανὼν Βασιλέων
# φάσεις ἀπλανω̂ν ἀστέρων καὶ συναγωγὴ ἐπισημασειω̂ν ,''De Apparentiis et Significationibus inerrantium''
# ''De Analemmate''
# ''Planisphaerium''.
# Περὶ ὑποθέσεων τω̂ν πλανωμένων, ''De Planetarum Hypothesibus''
# Απμονικω̂ν βιβλία γ
# Περὶ κριτηρίου καὶ ἡγεμονικου̂}''De Judicandi Facultate e Animli Principatu''
#Γεωγραφικὴ Γεωγραφικὴ ̔Υφήγησις
# Geografia Matematica de Ptolemèu.
# Geografia istorica o positiva de Ptolemeu
 
[[lt:Klaudijus Ptolemėjus]]
[[lv:Ptolemajs]]
[[mdf:Клавди Птолемей, Клавди]]
[[mk:Клавдиј Птоломеј]]
[[ml:ടോളമി]]
51 512

cambiaments