Periòde de rotacion : Diferéncia entre versions

m
"axe" (lexic de l'IEO)
m (robot Ajoute: vi:Chu kỳ tự quay)
m ("axe" (lexic de l'IEO))
<!--Article redigit en lengadocian-->
En [[astronomia]], lo '''periòde de rotacion''' es lo temps qu'un còs celèst met per complir una revolucion subre el meteis (al torn de son pròpri [[aisaxe]]). Pels objèctes solids, coma las [[planeta]]s rocosas e los [[asteroïde]]s, lo periòde de rotacion a una valor unica. Mas pels còsses gasoses o fluids coma las [[estela]]s e las [[planeta]]s gigantas gasosas lo periòde de rotacion vària entre l'[[eqüator terrèstre]] e los [[pòl]]s. Aqueste fenomèn s'apèla ''rotacion diferenciala''. Tipicament, lo periòde de rotacion per una giganta gasosa (per exemple, [[Jupitèr (planeta)|Jupitèr]]) es lo periòde de rotacion intèrne, determinat per la rotacion de son camp magnetic. Ça que la, la primièra referéncia presa per l'òme foguèt lo [[Solelh]], que son movement aparent, originat dins la rotacion de la [[Tèrra]], determina lo [[jorn]] e la [[nuèch]], en donant l'impression que lo [[cèl]] vira al torn de la planeta. Lo mot de ''jorn'' s'utiliza colloquialament per designar aqueste fenomèn, apelat ''jorn solar'' en astronomia, que correspond al temps solar. L'[[aisaxe]] terrèstre forma un angle de 23,5 gradsgrases amb la normala a l'[[ecliptica]], fenomèn apelat ''obliqüitat de l'ecliptica''. Aquesta inclinason produtz los meses longs de [[lutz]] e d'escuresina dins las regions [[pòl|polaras]], al delà d'èsser la causa de las sasons de l'an degut al cambiament de l'angle de la radiacion solara.
 
== Periòdes de rotacion del Solelh e de las planetas del [[Sistèma Solar]] ==
Çai jos son los periòdes de rotacion d'aqueles astres, al torn de lors aissesaxes. Lo periòde de las planetas es ligat a las [[estela]]s fixas (e non pas al [[Solelh]]). Per aquò, s'apèla ''periòde sideral de rotacion'' o ''jorn sideral'', qu'es un pauc mai cort que lo jorn solar. Per exemple, lo de la [[Tèrra]] es de 23&nbsp;[[Ora|h]] 56&nbsp;[[Minuta|min]] 4&nbsp;[[Segonda|s]] (e non pas de 24&nbsp;h 0&nbsp;min 0&nbsp;s).
 
 
57 567

cambiaments