Blattaria : Diferéncia entre versions

7 octets suprimits ,  fa 11 anys
m
pas cap de resumit de modificacion
m ("congenères" (cf. catalan, italian))
m
La '''babaròta''' es un [[insècte]] de l'òrdre dels [[blattoptèr]]s que qualques espècias vivon en [[Comensalitat|comensals]] amb l'òme, principalament dins las cosinas ont se noirisson de rèstas, rebuts e provisions.
 
N'i a environ 4000 {{b espècia}}s repartidas altorn de la planeta, que varian en forma, color e talha. Apareguèron sus la Tèrra, fa aperaquí 400 milions d'annadas.
Son aparegudas sus la Tèrra, fa aperaquí 400 milions d'annadas.
 
En França, existisson quatre {{b espècia}}s introduchas en Euròpa al cors dels sègles darrièrs existisson :
* la [[babaròta germanica]] (''[[Blattella germanica]]''),
* la [[babaròta raiada]] (''[[Supella longipalpa]]''),
La talha dels adults pòt variar d'1 a 5 cm. Lor còs a una forma ovala, aplatida dorsoventralament.
 
Lor coloracion pòt anar de jaunastre a negre. Lo cap pòrta d'antenas longas e finas formadas d'un grand nombre d'articles. Las pèças bucalas son de tipe trissador. Lo torax es recobèrt al davant pel pronotum. Las babaròtas pòrtan dos parelhs d'alas, mas en general, se desplaçan sustot en corrent sul substrat. A l'extremitat posteriora de l'abdomèn, se tròba dos apendixes sensorials : las cercas.
Lor coloracion pòt anar de jaunastre a negre.
Lo cap pòrta d'antenas longas e finas formadas d'un grand nombre d'articles.
Las pèças bucalas son de tipe trissador.
Lo torax es recobèrt al davant pel pronotum.
Las babaròtas pòrtan dos parelhs d'alas, mas en general, se desplaçan sustot en corrent sul substrat.
A l'extremitat posteriora de l'abdomèn, se tròba dos apendixes sensorials : las cercas.
 
=== Alimentacion ===
La matèria vegetala mòrta es un element fondamental de lor noiridura, quitament lo papièr. Pòdon çaquelà èsser omnivòras.
 
Totas denadas, en particular las substàncias sucradas e los feculents las interèssan. Daissan una odor desplasenta suls aliments qu'embrutisson. Lor agrada la sang fresca o dessecada, los excrements, los escopits. Las babaròtas son susceptiblas de se noirir als despens de teissuts, de papièrs, de cadavres de lors congenères. Pòdon doncas trobar de noiridura dins los immòbles d'abitacion, e dins los locals ont s'estòca o se manipula de denadas.
Las babaròtas son susceptiblas de se noirir als despens de teissuts, de papièrs, de cadavres de lors congenères.
Pòdon doncas trobar de noiridura dins los immòbles d'abitacion, e dins los locals ont s'estòca o se manipula de denadas.
 
=== Reproduccion ===
 
=== Vida ===
A las babaròtas lor agrada l'escuritat. S'amagan quand lo jorn (la lutz) apareis. Dins los apartaments, recèrcan los recantons escurs cauds e umids. Sortisson lo ser per se noirir. Doncas, quand d'individús apareisson fortuitament descobèrts, en preséncia del jorn, lor nombre es grand, l'infestacion es avançada! A totes los estadis son omnivòrs e las larvas tant voraças coma los adults. I a pas d'estadi larvar dins la babaròta perque es emimetabòla.
A las babaròtas lor agrada l'escuritat. S'amagan quand lo jorn (la lutz) apareis.
Dins los apartaments, recèrcan los recantons escurs cauds e umids.
Sortisson lo ser per se noirir.
Doncas, quand d'individús apareisson fortuitament descobèrts, en preséncia del jorn, lor nombre es grand, l'infestacion es avançada!
A totes los estadis son omnivòrs e las larvas tant voraças coma los adults.
I a pas d'estadi larvar çò la babaròta perque es emimetabòla.
 
=== Particularitats ===
Las babaròtas vivon dins los apartaments; son d'insèctes gregaris. Produson una [[feromòna]] d'agregacion. S'agís d'una substància odoranta incitant los individús d'una meteissa espècia a se recampar. De recèsses ont lors excrements son abondants apareisson. A aqueste endrech, los insèctes son en securitat. L'abondància dels excrements e de la feromòna indica a las babaròtas que lor amagatal es pas encara estat descobèrt per lors enemics (los abitants del lòtjament). Experimentalament s'obsèrva que las babaròtas se desvolopan mens lèu quand son isoladas. De mai, se noirisson plan mai en preséncia d'aquesta feromòna.
 
Las babaròtas vivon en grops pichons de tipe familial. Aquestes grops se compausan d'individús de meteissa edat e probablament nascuts de la meteissa maire. Dins las abitacions, aquestes grops s'acampan per formar de comunautats grandas de centenats o quitament de milièrs d'individús. Çaquelà, lo concèpte de ierarquia o d'especializacion dels prètzfaches es inexistent. Cada individú es autonòm.
Las babaròtas vivon dins los apartaments; son d'insèctes gregaris.
Produson una [[feromòna]] d'agregacion. S'agís d'una substància odoranta incitant los individús d'una meteissa espècia a se recampar.
De recèsses ont lors excrements son abondants apareisson. A aqueste endrech, los insèctes son en securitat.
L'abondància dels excrements e de la feromòna indica a las babaròtas que lor amagatal es pas encara estat descobèrt per lors enemics (los abitants del lòtjament). Experimentalament s'obsèrva que las babaròtas se desvolopan mens lèu quand son isoladas.
De mai, se noirisson plan mai en preséncia d'aquesta feromòna.
 
Las babaròtas vivon en gropes pichons de tipe familial.
Aquestes grops se compausan d'individús de meteissa edat e probablament nascuts de la meteissa maire.
Dins las abitacions, aquestes grops s'acampan per formar de comunautats grandas de centenats o quitament de milièrs d'individús.
Çaquelà, lo concèpte de ierarquia o d'especializacion dels prètzfaches es inexistent. Cada individú es autonòm.
 
== Santat ==
57 567

cambiaments