Claudi Ptolemèu : Diferéncia entre versions

m
correccions divèrsas
(Creacion de la pagina amb « thumb|Claudi Ptolemèu, segon una gravadura alemanda del sègle XVI '''Claudi Ptolemeu''' (en grèc: Κλαύδιος Πτολε... »)
 
m (correccions divèrsas)
'''Claudi Ptolemeu''' (en [[grèc]]: Κλαύδιος Πτολεμαίος, Klaudios Ptolemaios); vèrs [[85]] a Ptolemaïs de Tébaïde (Nauta Egipte) - vèrs [[165]] a [[Canope]] , d'autres autors dison v. [[100]]- v. [[170]]) foguèt un [[astronòm]], [[Geografia|geograf]] e [[matematicas|matematician]] grecoegipcian, nomenat comunament '''Ptolemèu'''.
 
Visquèt e va trabalhèt a [[Alexàndria]], [[Egipte]] (Cresquèt en la famosa [[Bibliotèca d'Alexàndria]]). foguètFoguèt [[astrològ]] e [[astronòm]], activitats que en aquela epòca foguèron intimament ligadas. Es autor del tractat astronomic l'''[[Almageste]]'' (en grèc Ἡ Μεγάλη Σύνταξις ''Hè Megalè Syntaxis'', ''Lo grand tractat''). Gardèt, amb totes los tractats de sciéncia grècs classics, dins manuscrits arabis e solament disponible dins la traduccion en latin de [[Gerard de Cremona]] en lo sègle XII.
 
Eretièr de la concepcion de l'Univèrs donada per [[Platon]] e [[Aristòtel]], son metòde de trabalh diferiguèt notablament d'aquela d'aquestes, perque mentre Platon i Aristòtel donèron una cosmovision de l'Univèrs, Ptolomèu es un empirista. Son trabalh consistiguèt a estudiar la granda quantitat de donadas existissent sus lo movement de las planetas a far construire un modèl geometric qu'expliquèt las dichas posicions dins lo passat e fòra capable de predire las seunas posicions futuras.
 
La sciéncia grèga a doas possibilitats per explicar la natura: l'explicacion realista, que consistiguèt a exprimir de forma rigorosa e racionala çò que realament se passa dins la natura; e l'explicacion [[positivisme|positivista]], que consistiguèt a exprimir de forma racionala çò qu'es aparent, sens se preocupar de la relacion entre çò que se vei e çò qu'en realitat es.
Ptolomèu afirmèt explicitament que son sistèma pretend pas de descobrir la realitat, es solament un metòde de calcul. Es logic que adoptèt un esquèma positivista, perque sa [[teoria geocentrica]] s'opausa flagrantament a la fisica aristotilicianaaristoteliciana: per exemple, las [[orbita]]s son sistèma son excentricas, par rapòrt a aquelas circulairascircularas e perfèitas de Platon e Aristòtel.
 
Ptolomèu repertorièt fòrça estelas, assignant a aquelas una brilhància e Magnitud magnitud, e establiguèt de nòrmas per a predire laslos [[eclipsi]]s.
 
Son apòrt fondamental va èsser son modèl de l'univèrs: creguèt que la [[Tèrra]] èra immobila e ocupava lo centre de l'Univèrs, e que lo [[Solelh]], la [[Luna]], las planetas e las estelas, tornavan a son entorn. A partir d'aquò, per mescla de la tecnica de l'[[epicicle]]-[[deferent]], l'invencion del qual s'atribuís a [[Apolini de Perge]], tractèt de resòlvre amb pro de succès los dos grands problèmas del movement planetaire:
 
# La [[retrogradacion de las planetas]] e son augmentacionaumentacion de brilhància, quand retrogradan.
# La diferenta durada de las revolucions sideralas.
 
[[Imatge:PtolemyWorldMap.jpg|thumb|Mapa del monde del sègle XV facha a partir de las coneissenças de Ptolemèu]]
 
Apliquèt sos estudis de [[trigonometria]] a la construccion d'[[astrolab]]s e [[Relòtge solairesolar|relòtges solairessolars]]. I tanben apliquèt l'estudi de l'[[astronomia]] a aquel de l'[[astrologia]], creant los [[oroscòp]]s. TotesTotas aquelesaquelas teorias e estudis son escrits en son òbra ''Tetrabiblon''.
 
Foguèt tanben bon en [[optica]] e geografia. Dins lo camp de l'[[optica]] explorèt las proprietats de la [[lutz]], subretot de la refraccion e la reflexion. Son òbra ''Optica'' es un bon tractat subre la teoria matematica de las proprietats de la lutz.
 
Una autra granda òbra seuna es la ''Geografia'', que descriu ello monde de son epòca, amb mapas d'Agatodemon. Utilizèt un sistèma de [[latitud]] e de [[longitud]], que servirà d'exemple als cartografes pendent fòrça d'ans. Una de las vilas descricha en aquela òbra es [[La Mèca]], endins la [[Peninsula Arabica]], que nomenèt Makoraba.
 
Lo monde de la [[musica]] es tanbnetanben conegut per Ptolemèu. EscriràEscriurà un tractat de teoria musicalmusicala nomenat ''Armonicas''.
 
== listaLista de las òbresòbras ==
#Μεγάλη Σύνταξις τη̂ς ̓Αστρονομίας
# Τετράβιβλυς σύνταξις, ''Tetrabiblon'', o ''Quadripartitum de Apotelesmatibtus et Judiciis Astrorum''
57 567

cambiaments