Ametlièr : Diferéncia entre versions

m
robot Ajoute: nv:Neeshchʼííʼ hááheeshchiiʼí; changement de type cosmétique
m (var.)
m (robot Ajoute: nv:Neeshchʼííʼ hááheeshchiiʼí; changement de type cosmétique)
{{Taxobox filogenia vegetal | Rosales | Rosaceae}}
{{Taxobox fin}}
L''''ametlièr''' (var. '''-ier, -èir, -èr''') (''Prunus dulcis'' o ''Amygdalus communis'') es un [[arbre]] de la [[familha (biologia)|familha]] de las rosacèas. Es caducifoli. De flors blancas o de color de ròsa, amb un fruch en forma de drupa e una semença comestibla: l''''amètla''' (var. '''ametla'''). Es lo primièr [[arbre]] de florir, al mes de [[genièr]] mas las geladas pòdon comprometre la culhida. Es fòrça resistent a la [[secada]]. Abitualament a besonh de la pollinizacion crosada amb una autra varietat compatibla. L'amètla pòt èsser doça o amara, segon la varietat, e se n'extrai un òli que s'emplega en perfumariá e medecina.
 
== Lo fruch ==
[[ImageFichièr:Almonds.jpg|thumb|left|150px|Amètlas.]]
Se comparam lo fruch de l'ametlièr amb los d'autres arbres fruitièrs que son (o èran) classificats dins lo meteis genre ''Prunus'' (coma lo prunièr, lo cerièr, l'albricotièr e lo perseguièr) podèm veire l'entretòc entre l'amètla e lo clòsc de la pruna, la cerièra, l'albricòt e lo persec. La diferéncia es que lo mesocarp, que dins aquestes fruches constituís la part carnosa, qu'es la que se manja, dins l'amètla es una mena de pèl que se seca e se dobrís espontanèament, mentre que lo clòsc (constituit per la semença, qu'es çò que manjam de l'amètla, e l'endocarp, qu'es lo casquelh) es comestible, dins lo cas de l'amètla e ten marrit gost dins los autres cases. Aqueste clòsc es tanben fòrça pus pichon, proporcionalament, mas açò en bona part es degut a la seleccion artificiala per tal d'aumentar lo volum de la part profiechabla, qu'a cercat d'aumentar la talha de l'amètla e de redusir la del clòsc dels autres fruchs. D'aquestes arbres, lo que sembla mai l'ametlièr es l'albricotièr, que son fruch se dobrís pas solet mas que se pòt dobrir amb fòrça per una sutura fòrça visibla e ne'n desseparar lo clòsc.
 
[[nl:Amandel]]
[[no:Mandel]]
[[nv:Neeshchʼííʼ hááheeshchiiʼí]]
[[pl:Migdałowiec zwyczajny]]
[[pms:Prunus dulcis]]
51 316

cambiaments