Categoria:Cançon de Joan Francés Tisnèr : Diferéncia entre versions

pas cap de resumit de modificacion
(Creacion de la pagina amb « Cançons de ''12 recèptas de J. A. Lespatlut'' L’Estrangèr Roger Lapassade Un dia qu’arribarà, vestit de blau com la matiada, que trucarà au portalèr,... »)
 
Cançons de ''12 recèptas de J. A. Lespatlut''<p>
 
L’Estrangèr [[RogerRogèr LapassadeLapassada]]<p>
Un dia qu’arribarà, <p>
vestit de blau com la matiada, <p>
que trucarà au portalèr, <p>
arrés ne’u coneisheràn.<p>
Que diseràn, en hant un maishant uelh :<p>
— Quí ei ? <p>
Quauque pacant escapat de galèras !<p>
 
Los mainats s’estujaràn devath la taula. <p>
Las hemnas vaderàn blancas com la nèu. <p>
Los òmis, punh sarrat, <p>
que voleràn acalhavà’u<p>
e los cans ariçats que ronharàn <p>
en amuishant las anhivas.<p>
La portalada miei desruida <p>
que s’acabarà de héner.<p>
 
Mes, eth, l’Estrangèr, <p>
de jolhs sus la pèira blanca, <p>
darrèr locledon barrat <p>
que hicarà un arríder d’anjo <p>
sus aquera matiada de haina e de hasti.<p>
Lo blau deu son uelh qu’orbirà las mans, <p>
qu’apatzarà la paur deus dròlles <p>
e herà tornar la frescor de l’ahida <p>
sus las maishèras.<p>
 
Sonque un arríder amistós !<p>
Sonque las mans, vueitas e viradas <p>
de cap aus òmis.<p>
Sonque lo cap quilhat, <p>
l’uelh qui non cranh pas lo deumau !<p>
Lavetz, un can que s’aprocharà,<p>
a plaser, dab amistat, <p>
que lecarà los pès provassós de l’Estrangèr. <p>
Lavetz, <p>
guarit de tot mau, <p>
l’Òmi, urós, qu’orbirà lo cledon.<p>
--
Vira lo sedaç<p>
Quau ei donc aqueth tot vestit de blau<p>
Coma la matiada e qui truca au portau<p>
Vira lo sedaç, tiralaligòt<p>
E si ei fachat, jo me’n trufi hòrt<p>
 
Estrangèr te dobti, que l’aso te foti<p>
Passa luenh de ma pòrta e lo diable se’t pòrti<p>
 
1 e 2 e 3 e 4 e 5 e 6 e 7 e 8 e 9,<p>
Diu me viri de mau<p>
 
Las hemnas com nèu blancas vaderàn,<p>
E devath la taula los mainats iràn<p>
 
----
 
La sèrp nilenca [[Max Rouquette]]<p>
 
Virona arredonida<p>
dormissiá la sèrp nilenca.<p>
Virona redona<p>
Tendra virona de gavèl arredonida <p>
jos la raspa d’una fuòlha de figuièira,<p>
dormissiá la sèrp nilenca.<p>
 
 
Dormissiá dins l’oblit de l’astre que portava <p>
sens saupre quau seriá que’n un raufèl d’amor<p>
au poton dau verin aparariá lo sen.<p>
Angèla en matelòta <p>
shens se copar lo cap, <p>
en li copar lo cap.<p>
Virona arredonida...<p>
--
Pelar <p>
vueitar <p>
desbarbar <p>
copar <p>
Talhucar.<p>
fríser <p>
virar <p>
har sautar. <p>
 
Tirar <p>
estruçar <p>
en.hariar<p>
rossir<p>
trempar <p>
adobar <p>
har còser<p>
hornir <p>
ajustar. <p>
__
Salmís de palomas<p>
 
Dindan, dindan, lo curèr d'Aurelhan<p>
Qu'ei cadut dehens l'estanh<p>
Dab las òras a la man<p>
Dindan, dindan...<p>
 
Entertalhat o interromput,<p>
Entertant lo temps recadut<p>
Entrams jo tu entermetut<p>
Entenement deus entorcuts<p>
 
Lo temps que passa doblevant<p>
Las òras que's hèn en davant<p>
 
Enterlacant l'entortolhut<p>
Atormerat jo l'entenut<p>
Entormentat que m'as avut<p>
Entaulat aquiu qu'ès sedut.<p>
 
Aus tèrmis de Tolosa, <p>
fontenas clèras j’a. <p>
 
Que j’a tres palometas, <p>
banhadas s’i son dedens. <p>
 
Tant s’i son banhadetas, <p>
que l’aiga non i mei.<p>
 
Que’n prenen la volada, <p>
tau haut de Cauderèrs. <p>
 
Digatz-me palometas, <p>
qui j’èra a Cauderèrs ? <p>
 
E lo rei e la reina <p>
que j’èran tots solets. <p>
 
Au rei l’an hèit ua cramba, <p>
a la reina un convent <p>
 
Tot de pèira talhada, <p>
que non j’entre lo vent. <p>
 
Lo vent ni la gelada, <p>
ni tanpòc los glaçons<p>
Aus tèrmis de Tolosa <p>
Aqueth pecat, qu'ei donc ?<p>
Qu'au sortir de la glèisa,<p>
los gojats que disen a las gojatas
E voletz garfo ?<p>
La hilha d’un praube òmi<p>
Se’n va entau molin digodin<p>
Diga, diga ostèr, diga molinèr<p>
Faralin, faralèr, faralin tornèr<p>
Qui vòu har mòler molerà<p>
Quan lo rei ei salhit de la tèrra<p>
Quan lo rei ei salhit de la tèrra là<p>
Lan anderidí la dondèna<p>
E au lanlà deridí la dondon.<p>
Que s’i pren son chivau<p>
Eth que se’u brida e se’u sèra<p>
Lo gran de ma mèra<p>
Molerà en quest molin<p>
 
E que se’u va har abeurar<p>
En d’ua honteta tan clara<p>
Tròba aquiu vint e cinc bergèras<p>
Har en purmèr un beròi borriderborider<p>
Haria, lhevami, aiga en aisider<p>
Deishar plan com cau la pasteta lhevar<p>
D’anís verd culhera plenhar e trempar<p>
En la cacha ajustar 300 gramas de sucre<p>
E flor d’irangèr, pèth de citron, burre<p>
Har hóner……….hóner. (4 còps)
Puish préner a despart la haria de blat<p>
Sèt ueus esglaishatz e la sau ajustatz<p>
Dab tèrç de liquide calerà prestir<p>
Quan sii chucar lo dusau a hornir<p>
Puish lo darrèr tèrç e lhevami, mesclar<p>
Dinc a quan la pasta e dèishi de gahar<p>
Lhevar en tortet o en lonc com v’agrada<p>
Pausar sus ua placa dab papèr aprigada<p>
Aquiu lheverà, dinc a tres còps en.hlar<p>
Un ueu tà daurar e de sucre emprovar<p>
Har còser…………còser. (4 còps)<p>
 
Minjar huec, cagar huec, <p>
huec aus pès, huec au cuu, huec au cap, huec, huec, pertot huec<p>
__
Ústrias<p>
 
Qu’ei un plat de sason<p>
dab mocharon, morilhon<p>
de qui hèn ragoston de qui hèn ragoston<p>
 
Netejà’us e pelà’us<p>
dab duas aigas arrescà’us<p>
en un perrec boishà’us <p>
en un perrec boishà’us<p>
 
còser a l'òli<p>
Còser a l’òli en
ua caishòla de tèrra de tèrra<p>De haria saupicà’us<p>
(dab) sau e péber adobà’us<p>
De haria saupicà’us
dab cebeta <p>
(dab) sau e péber adobà’us
dab cebeta agostà’us<p>
dab cebeta agostà’us
 
en har còser a plaser
e quan sii a mieitat, a mieitat, a mieitat, a mieitat
hornir las ústrias… (6)
 
Deu tresau solèr qu’ei caduda enlòra
Ua moquira jauna qui eslurra a plaser
Tà s’anar córrer Sagòrra e Magòrra
Shens se har cridar enlòc per arrés
 
en har còser a plaser <p>
e quan sii a mieitat, a mieitat, a mieitat, a mieitat<p>
hornir las ústrias (6)<p>
 
Deu tresau solèr qu’ei caduda enlòra<p>
Parièra au limac la motha moquira
Ua moquira jauna qui eslurra a plaser<p>
Qu’a vagar tà devarar lo camin
Tà s’anar córrer Sagòrra e Magòrra<p>
Qui’s hiquè en cap qui vira e arrevira
Shens se har cridar enlòc per arrés<p>
Sus la paret blanca qui sembla shens fin
 
Parièra au limac la motha moquira<p>
Qu’a vagar tà devarar lo camin<p>
Qui’s hiquè en cap qui vira e arrevira<p>
Sus la paret blanca qui sembla shens fin<p>
 
Lo só qui arraja sus la moquira <p>
Tremblanta de paur o lhèu de plaser…plaser <p>
Mes ne luseish pas mei la prauba tiravira,<p>
Lo só l’a secada… acabat lo sendèr<p>
 
Deu tresau solèr qu’ei caduda enlòra<p>
Ua moquira jauna qui eslurra a plaser<p>
Garbura
__
La garbura qu’ei pomas de tèrra, mongetas, lo garròt deu jambon, lo caulet blanc sustot, pomat, lescas de jambon, mes espés, un tròç de jambon entà har la bona, bona garbura.<p>
Dab peberina, estragon, peirassilh, alh, ceba.<p>
Que començarí per exemple per las mongetas que son las mei longas a còser, las pomas de tèrra, las carròtas, copadas, pas a tròç, ua carròta copada en dus, o en tres s’ei drin grana, après qu’i hicarí lo caulet blanc, mes quan tot e boreish après.<p>
E après lo garròt deu jambon, drin vielh, drin gras, los porrets e hicar tot aquò a borir. E deishar còser duas bonas òras,
pas a garlapar, a borir doçament au son trin, au mensh duas bonas òras totun,e après que gostan.<p>
e après que gostan.
La garbura jo que la harí atau !
__
Rondèu de las estelas<p>
 
Lo cèu escuranhós espiant<p>
Nau estelas cadentas qu’èi vist<p>
 
Cadua vadè un gran gigant<p>
Dab un nas qui semblava un his….his son !<p>
 
Nau uelhòts jo n’aurí avut<p>
Bahida me’us avoren crebats<p>
 
Mes d’un sol par n’èri uelhut<p>
Nau uelhòts jo n’aurí avut
Grana Estela qu’a dit : <p>
Bahida me’us avoren crebats
« Deishatz ! »<p>
L’òra deu tè<p>
 
Lo tè qu’ei la bevuda aprestada <p>
mei populara capvath lo monde. <p>
 
Que la descobrí en 2737 abans J.C. l’emperaire chinés Shen Nung, <p>
Mes d’un sol par n’èri uelhut
lo dia quan ua huelha de tè <p>
Grana Estela qu’a dit :
e’u cadó per escàs <p>
« Deishatz ! »
dens la tassa d’aiga cauta qui’s bevè.<p>
L’òra deu tè
 
La boridèra boridejava <p>
Lo tè qu’ei la bevuda aprestada
pujant a plaser com lo plaser, <p>
mei populara capvath lo monde.
chebitejava puish shiulava, <p>
 
boishorlejava de contentèr<p>
Que la descobrí en 2737 abans J.C. l’emperaire chinés Shen Nung,
lo dia quan ua huelha de tè
e’u cadó per escàs
dens la tassa d’aiga cauta qui’s bevè.
 
 
La boridèra boridejava
pujant a plaser com lo plaser,
chebitejava puish shiulava,
boishorlejava de contentèr
Quan acabi de borir l’aiga<p>
Shens que’vs vedossi apressatz<p>
Dens la teièra rescauhada<p>
Chorreta d’aiga barrejatz<p>
 
La teiereta tenhereta, <p>
a l’aiga cauta s’arrajava<p>
Tè, tà qu’au tè tieni cautet, <p>
tan longtempsquilongtemps qui lo temps durava<p>
 
Deu tè la huelha dèisha anar, <p>
tota perborida sa sabor, <p>
bissè que demanda de l’aprigar<p>
Que’n patz s’escapi la labor.<p>
 
La costuma deu tè de cinc òras <p>
 
Laque costumadata deu començar dedeu cincsègle òras19au, <p>
quan la setau duquessa de Bradfòrd, <p>
que data deu començar deu sègle 19au,
Anna, <p>
quan la setau duquessa de Bradfòrd,
envitè un vrèspe amics a béver tè <p>
Anna,
en tot perucar coquetas, <p>
envitè un vrèspe amics a béver tè
tà’s virar la hami d’enter disnar e sopar. <p>
en tot perucar coquetas,
Aquera òra deu tè que vadó de tira<p>
tà’s virar la hami d’enter disnar e sopar.
ua tradicion en Anglatèrra.<p>
Aquera òra deu tè que vadó de tira
ua tradicion en Anglatèrra.
--
Poth a la gascona<p>
 
Aprestar e troçar un poth deus beròis, deishà’u préner <p>
deishà’u préner <p>
duas a tres òras de renc,
duas a tres òras de renc, <p>
en tot virà’u de quan en quan,
en tot virà’u de quan en quan, <p>
òli fresc
òli fresc <p>
hà’u tostar suus sherments
hà’u tostar suus sherments <p>
 
Arrevirar la pèça <p>
de tau mòda que sia plan cueita de tota part.<p>
Sus la mar de mon père<p>
I a batèus a pescar<p>
E b’i a tres pescaires<p>
que s’i hèn a pescar<p>
E b’i a tres gojatòtas<p>
que s’i hèn a espiar<p>
Sonque ua peurossòta<p>
qui’s bota a plorar<p>
Tornatz, tornatz pescaires<p>
La mar es a lordejar<p>
Los dus pausan la barca<p>
mes l’aute la pausa pas<p>
Vòs pas tornar pescaire<p>
 
qu’es l’òra d’ac deishar<p>
Vòs pas tornar pescaire
Nani i a tant boletas<p>
qu’es l’òra d’ac deishar
las voirí amassar<p>
Nani i a tant boletas
Nani cèrtas pescaire<p>
las voirí amassar
aquò ne’n haratz pas<p>
Nani cèrtas pescaire
aquò ne’n haratz pas
Si jo n’ac hèi beròja
arrés mei n’ac herà<p>
Mes las boletas negras an fenit de’u minjar<p>
Plenh de botelhas d'aiga<p>
un paquet de ton<p>
ua vueita tà hicar los ueus <p>
ua botelha de cocà colà<p>
un pòt de flors<p>
ua caisha de sau<p>
ua bala de tenís copada<p>
ua vueita de caramèl<p>
un teishut<p>
un libe abandonat<p>
un tube de sentbon<p>
ua capsa de botelhas<p>
 
...E qu'ei reciclable<p>
-- Ah, que viu enqüèra<p>
Advents<p>
Au hons d’un topin vernissat <p>
esténer pèrnas de lard o jambon lardós. <p>
Un còp talhucat carròtas en rondets <p>
e hachat ceba e alh dab jambon, <p>
barrejà’n ua bona espessor suu lard <p>
e pausar un bèth tròç de bueu, <p>
pèça magra o codau beròi persilhat <p>
Cobrir d'ua espessor de hachat mei <p>
adobat de clavets, canèla muscada <p>
sau e péber ... e un boquet.<p>
 
Hornir çò qui cau de liquide <p>
tà plenhar dinc a un centimètre deu bòrd (mieitat vin roi, mieitat aiga)<p>
en barrejar a tot doç en lo topin <p>
tà non pas des-har lo palhat deu hons. <p>
Cobrir dab papèr de carnissèr oliat <p>
e ligat suu bòrd deu topin. <p>
Hicar suus carbons, devant deu huec <p>
e deishar còser doçaments <p>
quate a cinc òras.... E un boquet.<p>
L’Advent qu’ei arribat,<p>
Lo monde qu’ei sauvat!<p>
Lo Messias atendut<p>
Que’ns vien da lo salut.<p>
Quasi cada Profèta,<p>
Qu’anonça la conquèta<p>
D’aqueth divin Enfant;<p>
Lo Demon qu’ei tremblant.<p>
 
Cantem a son aunor,<p>
Dab un còr plen d’amor,<p>
Cantem allegrament,<p>
Pendent aqueste Advent:<p>
Loange a Diu son père,<p>
A Maria sa mèra,<p>
A Jausèp lo tutor<p>
De noste Redemptor<p>
Cantem tots eths presents<p>
De Nadau devotaments,<p>
En l’aunor deu deliri<p>
Deu Senhor-Dinèr vampiri<p>
Qui’ns deu a tots sauvar<p>
E Satan har trespassar<p>
 
- « Qué volerés com present<p>
De qui n’as pas peu moment ? »<p>
- « Enveja d’un libe, chic,<p>
Meilèu causas de plastic,<p>
Armas t’apréner a tuar,<p>
Un quat’quat’ a poder miar. »<p>
 
L’òmi desfortunat<p>
De pòrtamoneda flac,<p>
Sortirà de la misèria,<p>
De la soa praubèra<p>
Jèsus-Sòus l’en va tirar,<p>
Aisidèr l’i balharà.<p>
--
Cruspèths<p>
A Carnaval que cau har cruspèths.<p>
 
Lavetz que preni ua recèpta <p>
qu’i cau ua botelha d’aiga<p>
tà un quilò de haria.<p>
 
E lavetz que hèish cauhar l’aiga <p>
e au punt de borir <p>
qu’i hiqui totun drin de pèth d’irange<p>
e après qu’i hiqui ua presa de sau. <p>
Qu’i hiqui… pas hèra... <p>
 
de burre e que dèishi borir <p>
las pèths d’irange e lo burre honut, <p>
après quan boreish au gran galòp <p>
que geti tota la haria, tot d’un còp tot,<p>
e que tolhi, e que tolhi... <p>
dinc a quan <p>
la pasta e’s despegue de la marmita.<p>
 
Après que la dèishi en.hredar, <p>
que hiqui los ueus, <p>
e ueu per ueu que presteishi plan <p>
e après que dèishi pausar la pasta, <p>
ua bona òra.<p>
 
E après que hiqui òli, <p>
que dèishi cauhar plan l’òli, <p>
qu’èi ua grana bacina, exprès tad aquò, <p>
que’n hiqui setze au còp,<p>
pas tot a fèit ua culhera-sopa tà un cruspèth.<p>
 
E lavetz aquiu que gonflan dehens l’òli, <p>
qu’ei un plaser,<p>
que’us veden virar,<p>
que còsen tots sols,<p>
 
...ne se’n cau pas ocupar.<p>
--
Tajine Aussalés<p>
 
Autorn de Pont i a de bèras hilhòtas<p>
Mon còr ei content de las véder sovent<p>
A l'arriutet peu camin d'Aigas Bonas<p>
A Pont crabèr, mon diu lo gran regret.<p>
 
Que'u m'as avut lo flòc de primavèra<p>
Que'u m'as avut que non t'i èra devut<p>
S'aví sabut que te'n devès perváler<p>
L'aurí venut en bèth enconegut.<p>
 
Si jamei pus e pujas sus de l'arbe<p>
Dab un cotèth que't coparèi l'ausèth<p>
L'ausèth qui va qui vòla peu boscatge<p>
Gai e hardit lo berói rei petit.<p>
--
Saussissas<p>
 
Apres tar un ha chadís mi ut
de gras e ma gre de pòrc,
 
dusApres a tres còps meitar ma greun ha chadís quemi gras. ut <p>
Hornirde sau, gras e péberma gre e alh hachat. de pòrc, <p>
 
Mesdus a tres còps mei ma clar gre com que gras. cau.<p>
DeisharHornir sisau, péber voletz a e alh queth hachadíshachat. <p>
 
Mes clar com cau.<p>
Deishar si voletz a queth hachadís <p>
 
pau sar un di a <p>
en ua ta ris sa fre ta da dab alh. <p>
 
Ple nhar los bu dèths me jans deu pòrc, <p>
la vats de plan e ras pats, <p>
dab a queth ha cha dís. --Mingueta 18 octobre de 2009 a 13.53 (UTC)
327

cambiaments