Susmauta deus Crocants : Diferéncia entre versions

pas cap de resumit de modificacion
(precisions)
Cap resum de modificació
 
La '''Susmauta deus Crocants''' qu'estó ua seria de rebellions de paisans debanadas aus sègles XVI, XVII e XVIII. Segon Joan Tarde, cronicaire, canongue teologau e vicari generau de [[Sarlat e La Canedat|Sarlat]], la revòlta qu'auré començat a [[Cròc (vila)|Cròc]], qui l'auré balhat lo son nom. Segon l'istorian Pierre Victor Palma Cayet ([[1525]]-[[1610]]), los nòbles qu'èran coneishuts devath lo subernom de {{Cita|crocants}}, indicant qu'èran consagrats a "crocar" lo pòble; la noblessa qu'auré arrevirat lo son chafre suus paisans sediciós. Totun, aqueths que s'estimavan mei de sonà's los {{Cita|caça panaires}} (traduccion deu francés) o los {{Cita|tard avisats}} (traduccion deu francés), segon las regions.
 
Las revòltas de 1593-1595 qu'avón lòc dens lo contèxte de las guèrras de religion en França. A partir de [[Vescomtat de Torèna|Torèna]] en Baish [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]] en 1594, la suslhevada que s'espandí autanlèu en [[Peirigòrd]]. Massacrats per la noblessa en junh de 1594, los rebèlles tornar juntèn lo camp deus reialistas. En julhet de 1595, los crocants tornar s'arrevendín e, en seteme, que combatèn la noblessa locau: las batalhas de [[Sent Crespin d'Auba Ròcha]] e de [[Condat de Vesera]] que metón fin a l'insurreccion. Totun, en [[Guiana]], de 1593 a 1595, que's succedín egaument insurreccions, enquadradas peus notables reialistas, catolics moderats o protestants, partisans d'[[Enric de Borbon]]. Las loas reivindicacions principaus qu'èran d'òrdi fiscau e l'influéncia religiosa qu'èra febla. Aqueths crocants qu'avón lo mesprètz de las vilas e los lors enemics principaus qu'estón los caps de la Liga Catolica. Que s'encontrè aqueras rebellions que vadón perilhosas entau poder reiau, atau los crocants de [[Lengadòc]] massacrats per las tropas reialistas. ÒmQue que tròbatrobam susmautas similaras en [[Borgonha]], on los vinhairons e's suslhevèn. Ua auta revòlta de crocants que's produsiré mei tard dens lo contèxte de la Guèrra Francoespanhòla: la pression fiscau qu'èra hèra pesuga e los desòrdis qu'esclatèn. La causa purmèra qu'èra la taxa deus tavernèrs (suu vin), mes los insurgents que s'opausèn suu còp a las [[talha (impòst)|talhas]] abusivas e que reclamèn un [[dèime]] qui profitèsse unicament aus curats petits per'mor que mespresavan lo clergat haut. La susmauta qu'èra près deus vilatges mes qu'avèva repugnança peu poder centralizador parisenc. En ehèit, en 1636 qu'apareishón suslhevadas contra las talhas dens las campanhas en [[Engolmés]] e en Peirigòrd. Antoine Dupuy de la Mothe de la Forêt, un escur gentilòmi, que vadó lo lor cap en 1637. Devath lo son comandament, la guèrra qu'estó ordonada e qu'interdigó lo pilhatge. Aquò qu'estó lo començament d'ua de las guèrras civilas mei granas suscitadas per paisans. Lo duc de la Valeta, enviat peu rei, qu'arribè deu [[Bascoat]] dab {{formatnum:3000}} òmis e que metó fin a la revòlta lo 1 de junh de 1637 a la batalha de [[la Sauvetat de Dròt]] en [[Marmandés]]. Un milèr de crocants qu'estón tuats, mes que s'acordè ua amnistia.
 
Mes en 1638, Pierre Grellety que prengó la relèva e que contunhè las emboscadas, en tot hòrabandir los sordats deu rei, hèra mei nombrós. En 1642, la susmauta que s'arrestè dab l'amnistia deus rebèlles peu [[Cardinau de Richelieu]], mei preocupat per las relacions dab Espanha.
10 052

cambiaments