Ans 1750 : Diferéncia entre versions

2 634 octets aponduts ,  fa 1 any
pas cap de resumit de modificacion
Cap resum de modificació
'''1754''' : multiplicacion deis escaramochas entre [[França|Francés]] e [[Anglatèrra|Anglés]] en [[America dau Nòrd]]. Aquelei combats foguèron una causa de la [[Guèrra de Sèt Ans]].
<br/>
'''1755''' : proclamacion de l'[[independéncia]] de [[Corsega]] per lo [[generau]] [[Pasquale Paoli|Paoli]]. D'institucions modèrnas foguèron rapidament creadas amb la redaccion d'una [[constitucion]], l'adopcion dau [[sufragi universau]] (masculin e probablament femenin) ò la fondacion d'una [[universitat]] (a l'origina de l'[[Universitat de Corsega]] actuala). Una Dieta formada de deputats elegits per un mandat de tres ans foguèt creada per dirigir la Republica .
<br/>
[[Fichièr:1755 Lisbon earthquake.jpg|thumb|right|Gravadura representant la destruccion de Lisbona en 1755.]]
'''1755''' : destruccion de la màger part de [[Lisbona]] per [[tèrratrem]] poderós d'una magnitud estimada entre 8,5 e 9. Lo rèi e son govèrn, qu'èran pas en vila, subrevisquèron e lo ministre [[Sebastião José de Carvalho e Melo]] organizèt rapidament lei secors (avitalhament, enterrament dei mòrts, mobilizacion de l'armada per defugir lei pilhatges). Pasmens, la catastròfa entraïnèt la mòrt de {{formatnum:50000}} a {{formatnum:70000}} abitants.
<br/>
'''1755''' : mòrt dau [[negus]] [[Iyasu II]]. Aquò accelerèt lo declin dau poder reiau etiopian amb lo començament d'una guèrra civila entre doas emperatritz assaiant d'obtenir la [[regéncia]]. Aquò permetèt au ras de Tigre, [[Mikael Sehul]], de venir l'arbitre dei tensions entre lei clans reiaus.
<br/>
'''1755''' : consequéncia dau conflicte de [[1752]], començament d'una ataca chinesa còntra lei [[Jungars]]. L'emperaire [[Qianlong]] nomèt quatre khans — egaus entre elei — per dirigir lei Jungars sota sa senhoriá. Lei dos pretendents principaus au tròne jungar, [[Dawachi]] e [[Amursana]], faguèron partida dei khans. Aquò mau contentèt [[Amursana]] que revendicava la totalitat dau poder (→ [[1756]]).
<br/>
'''1755''' : publicacion dau ''[[Discors sus l'origina e lei fondaments de l'inegalitat entre leis òmes]]'' dau [[filosofia|filosòf]] [[Jean-Jacques Rousseau]] ([[1712]]-[[1778]]). Obratge centrau de la pensada de Rousseau, amb lo ''Contracte sociau'', aqueu tèxte depintèt l'estat de natura pròpri a la filosofia de l'autor e presentèt la proprietat privada coma la fònt de totei leis inegalitats (→ [[1762]]).
 
== Cultura ==
 
== Sciéncias e tecnicas ==
 
'''1755''' : après la destruccion de [[Lisbona]] per un [[tèrratrem]], lo ministre [[Portugal|portugués]] [[Sebastião José de Carvalho e Melo]] decidèt d'organizar una enquista sus lei causas e leis efiechs dau fenomèn. Aquò es considerat coma l'acte de naissença de la [[sismologia]].
<br/>
'''1755''' : premiera publicacion d'una teoria generala dau calcul de variacion escricha per lo matematician [[Alemanha|alemand]] [[Leonhard Euler]] ([[1707]]-[[1783]]) dins son obratge intitulat ''[[Institutiones calculi differentialis]]'' (en [[occitan]] ''Tractat de calcul diferenciau'').
<br/>
'''1756''' : descubèrta de la premiera [[zeolita]] naturala per lo [[mineralogia|mineralogista]] [[Suècia|suedés]] [[Axel Frederik Cronstedt]] ([[1722]]-[[1765]]). Li donèt lo nom d'[[estilbita]] e comprenguèt qu'aviá descubèrta una classa novèla de [[minerau]]s (→ [[1840]]).
 
== Decès ==
59 220

cambiaments