Ans 1420 : Diferéncia entre versions

3 024 octets aponduts ,  fa 7 mesos
pas cap de resumit de modificacion
(Creacion de la pagina amb « <center>../.. | Sègle XIV | Ans 1400 | Ans 1410 | ''' Ans 1420''' | Ans 1430 | Ans 1440 | Ans 1450 | ../..</c… »)
 
 
== Istòria ==
 
'''1421''' : [[batalha de Baugé|victòria francoescocesa de Baugé]] (21 de març) còntra una armada anglesa. Aquò permetèt au rèi [[Carles VII de França|Carles VII]] de renfòrçar sa posicion.
<br/>
'''1422''' : illustracion de la renaissença de la poissança [[Empèri Otoman|otomana]], lei [[Empèri Otoman|Turcs]] organizèron un [[sètge de Constantinòble (1422)|sètge de Constantinòble]] (junh-aost). Per aquò, utilizèron per lo premier còp de pèças d'[[artilhariá]]. Pasmens, son assaut generau foguèt durament rebutat e lo sultan [[Murad II]] decidèt puslèu d'atacar [[Salonica]] (→ [[1423]])
<br/>
'''1423''' : incapables de defendre [[Salonica]], lei [[Empèri Bizantin|Bizantins]] donèron la vila ai [[Republica de Venècia|Venecians]] (→ [[1425]]).
<br/>
'''1424''' : en [[Africa Orientala]], conquista de la capitala etiopiana per una coalicion musulmana. De milièrs d'Etiopians foguèron desportats en [[Iemèn]] mai lo negus [[Yeshaq Ièr|Yeshaq I{{èr}}]] capitèt de reconquistar una partida dei territòris perduts.
<br/>
'''1425''' : restauracion de la patz entre [[Empèri Bizantin|Bizantins]] e [[Empèri Otoman|Otomans]]. [[Constantinòble]] i perdiguèt la màger part de son territòri e deguèt desenant pagar un [[tribut]] anuau ai Turcs. L'emperaire [[Manual II Paleòleg]] moriguèt après la signatura d'aqueu tractat e laissèt lo poder a son fiu [[Joan VIII Paleòleg]]. Aqueu darrier devesiguèt lo rèsta de l'Empèri amb sei fraires per ne'n melhorar la defensa.
<br/>
'''1426-1428''' : en [[Mesoamerica]], après la captura e l'execucion dau cap astèc [[Chimalpopoca]] per Maxtla, eiretier dau sobeiran d'Azcapotzalco, formacion de la [[Civilizacion astèca|Tripla Aliança]] entre [[Tenochtitlan]], [[Texcoco]] e [[Tlacopan]]. Aquò entraïnèt un conflicte còntra [[Azcapotzalco]].
<br/>
'''1427''' : reconquista de certaneis illas de la [[Mar Egèa]] per lei [[Empèri Bizantin|Bizantins]] après una victòria còntra lo senhor e marchand [[Itàlia|italian]] [[Carlo Tocco]].
<br/>
'''1429''' : en [[Etiopia]], mòrt dau negus [[Yeshaq Ièr|Yeshaq I{{èr}}]] que foguèt remplaçat per son fiu [[Andreyas]].
 
== Cultura ==
 
'''1420''' : acabament de la construccion de la premiera partida dau [[Temple dau Cèu]] de [[Pequin]]. Considerat coma lo simbòl de l'arquitectura chinesa tradicionala, lo bastiment conoguèt de trabalhs d'agrandiment importants en [[1749]] e foguèt classat au [[Patrimòni Mondial de l'Umanitat|Patrimòni Mondiau de l'Umanitat]] en [[1998]].
<br/>
'''1421''' : acabament de la bastida de la [[Mosqueta de Mehmet Ièr|Mosqueta Vèrda de Bursa]]. Es una [[mosqueta]] de dos [[minaret]]s d'estile otoman classic qu'èra inspirat per l'art bizantin mai gardava dei trachs fòrça importants eissits deis estats musulmans de [[Mediterrèna]] Orientala e d'[[Orient Mejan]] (Seldjokides, Iranians, Egipcians).
 
== Sciéncias e tecnicas ==
 
<div style="-moz-column-count:3; column-count:3;">
* [[Chimalpopoca]], ''[[tlatoani]]'' [[Civilizacion astèca|astèc]].
* [[Manual II Paleòleg]], emperaire [[Empèri Bizantin|bizantin]].
* [[Yeshaq Ièr|Yeshaq I{{èr}}]], negus d'[[Etiopia]].
</div>
50 250

cambiaments