Sègle XII : Diferéncia entre versions

4 062 octets aponduts ,  fa 1 any
pas cap de resumit de modificacion
<br/>
'''1180''' : illustrant lo renfòrçament progressiu dei monarquias d'[[Euròpa]] Occidentala, [[Anglatèrra]] placèt sa [[moneda]] sota l'autoritat d'una administracion dirigida per de foncionaris reiaus. Aquò permetèt rapidament d'estabilizar sa qualitat e d'assegurar de revenguts regulars a la corona.
<br/>
'''1181-1185''' : en [[França]], guèrra civila entre lo rèi [[Felip II de França|Felip II]] e una coalicion feodala de senhors maucontents de pas participar au govèrn dau reiaume. Lo conflicte s'acabèt per una trèva a l'avantatge dau rèi.
<br/>
'''1182-1186''' : tiera de conflictes intèrnes dins lo domeni angloaquitan entre lo rèi [[Enric II d'Anglatèrra]] e sei fius. S'acabèron per lo decès de plusors fius dau rèi e permetèron au prince [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard]] de venir eiretier dau domeni. De son caire, [[Enric II d'Anglatèrra|Enric II]] privèt sei fius de sei fèus e capitèt de renfòrçar son poder personau.
<br/>
[[Fichièr:Tresena Crosada.png|thumb|Victòrias de Saladin en 1187 e Tresena Crosada.]]
'''1187''' : après una expedicion de pilhatge menada per lo Crosat [[Renaud de Chatillon]], guèrra entre lei reiaumes crosats e [[Saladin]]. Entraïnèt la destruccion de l'armada crosada a la [[batalha de Hattin]] e permetèt a [[Saladin]] de reconquistar la màger part dei territòris ocupats per lei Crosats, compres [[Jerusalèm]]. Pasmens, l'amplor d'aqueu succès causèt una viva reaccion de part dei reiaumes crestians qu'organizèron una crosada novèla (→ [[1189]]).
<br/>
'''1187-1189''' : guèrra civila novèla entre [[Enric II d'Anglatèrra]] e son fiu [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard]]. Lo conflicte se generalizèt avans de s'acabar amb la mòrt d'[[Enric II d'Anglatèrra|Enric II]] e son remplaçament per [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard]].
<br/>
{{veire|Tresena Crosada}}
'''1189-1192''' : après la reconquista de [[Jerusalèm]] per [[Saladin]], lei sobeirans principaus d'[[Euròpa Occidentala]] ([[França]], [[Anglatèrra]], [[Sant Empèri Roman Germanic|Sant Empèri]], [[Ongria]]...) capitèron de reconquistar mai d'una vila portuària mai poguèron pas avançar vèrs [[Jerusalèm]]. Finalament, una patz negociada entre [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard d'Anglatèrra]] e [[Saladin]] laissèt la vila santa ai [[islam|musulmans]] tot en i permetent l'intrada dei romieus crestians.
<br/>
'''1192''' : captura dau rèi [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard d'Anglatèrra]] per [[Leopold d'Àustria]] durant son viatge de retorn en [[Euròpa]]. Aquò entraïnèt de combats intèrnes entre sei partisans e aquelei de son fraire [[Joan d'Anglatèrra|Joan]] qu'assaièt d'usurpar lo poder (→ [[1194]]).
<br/>
[[Fichièr:Flag of Occitania (with star).svg|20px]] '''1193''' : unificacion dei comtats de [[Provença]] e de [[Forcauquier]] amb lo maridatge d'[[Anfós II de Provença]] e de [[Gersanda de Forcauquier]].
<br/>
'''1194''' : liberacion de [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard d'Anglatèrra]] que capitèt de restablir rapidament l'òrdre dins son reiaume. Aquò marquèt lo començament d'una lònga guèrra entre [[França]] e [[Anglatèrra]].
<br/>
'''1194''' : fin de la poissança [[Turcs Seldjokids|seldjokida]] après la desfacha e la mòrt dau sultan [[Toghril III]] còntra lei tropas dau [[Sultanat de Khwarezm]].
<br/>
'''1195''' : dins la [[Peninsula Iberica]], importanta victòria deis [[Almohades]] a la [[batalha d'Alarcos]]. Li permetèt de menar d'incursions còntra lei regions meridionalas dau [[reiaume de Castelha]].
<br/>
'''1199''' : mòrt dau rèi [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard d'Anglatèrra]], tuat per un tir d'[[aubaresta]] au sètge de [[Chasluç]]. Foguèt remplaçat per son fraire [[Joan d'Anglatèrra|Joan]].
 
== Cultura ==
<br/>
'''1167''' : formacion d'una còla de traductors de l'[[arabi]] au [[latin]] dirigida per [[Gerard de Cremona]]. Aqueu grop foguèt a l'origina de la traduccion d'un centenau de libres majors dau saber scientific dau periòde e permetèt de difusar en [[Euròpa]] lei sciéncias [[Antiquitat|anticas]] e arabas.
<br/>
'''1185''' : premiera mencion d'un [[molin de vent]] en [[Euròpa]].
<br/>
'''1198''' : publicacion d'un tractat dau rabin, mètge e teologian [[Andalosia|andalós]] [[Maimonides]] ([[1138]]-[[1204]]) sus lei [[poison]]s e leis [[antidòt]]s.
<br/>
'''1200''' : observacion d'[[esqueleta]]s de victimas d'una famina grèva per lo mètge e istorian [[Egipte|egipcian]] [[Abd al-Latif al-Baghdadi]]. Aquò li permetèt d'identificar d'errors dins l'òbra de [[Galen]] qu'èra la basa de l'ensenhament de la [[medecina]] dempuei l'[[Antiquitat]].
 
== Decès ==
* [[Ramon IV de Tolosa]], còmte de [[Comtat de Tolosa|Tolosa]].
* [[Ramon V de Tolosa]], còmte de [[Comtat de Tolosa|Tolosa]].
* [[Ricard Ièr d'Anglatèrra|Ricard I{{èr}}]], rèi d'[[Anglatèrra]].
* [[Shawar]], visir [[Califat Fatimida|fatimida]].
* [[Shirkuh]], visir [[Califat Fatimida|fatimida]] e generau turc.
52 691

cambiaments