Sègle VI : Diferéncia entre versions

2 656 octets aponduts ,  fa 1 any
<br/>
{{veire|Guèrra dei Gòts}}
'''535-540''' : en [[Itàlia]], assassinat de la regenta [[Amalasonta]]. Aquò entraïnèt una reaccion viva de part de l'[[Empèri Roman d'Orient]] que mandèt una armada ocupar [[Nàpols]] ([[535]]), [[Roma]] ([[536]]), [[Milan]] ([[540]]) e [[MilanRavena]] ([[540]]). Pasmens, leis Ostrogòts refusèron de se sometre e contunièron de resistir (→ [[543]]).
<br/>
'''539''' : en [[Japon]], annada probabla dau rèine de l'emperaire [[Kinmei]] qu'es lo premier sobeiran nipon clarament atestat per de vestigis [[istòria|istorics]].
<br/>
'''540-545''' : inquiet dei succès romans en [[Africa]] e en [[Itàlia]], lo rèi [[Empèri Sassanida|sassanida]] [[Cosrau Ièr|Cosrau I{{èr}}]] comencèt una guèrra novèla còntra [[Constantinòble]]. S'acabèt per una trèva de 5 ans fòrça fragila (→ [[549]]).
<br/>
{{veire|Pèsta de Justinian}}
'''541''' : començament d'una epidemia de [[pèsta|pèsta bubonica]] que decimèt lei regions [[Mar Mediterranèa|mediterranèas]] (→ [[542]]). La [[malautiá]] i venguèt [[endemisme|endemic]] entraïnant d'epidemias regularas fins a [[767]].
<br/>
'''542''' : arribada de la [[pèsta]] a [[Constantinòble]]. Tuèt au mens 40% de la populacion.
<br/>
'''543-551''' : en [[Itàlia]], segonda partida de la [[Guèrra dei Gòts]]. Foguèt marcada per lei succès dau rèi ostrogòt [[Totila]] que reconquistèt [[Nàpols]] ([[543]]), que pilhèt [[Roma]] ([[546]]) e qu'ocupèt [[Corsega]] e [[Sardenha]] ([[549]]) e una partida de [[Sicília]] e de [[Dalmàcia]] ([[550]]-[[551]]) (→ [[552]]).
<br/>
'''549-556''' : guèrra novèla entre [[Constantinòble]] e [[Ctesifont]]. S'acabèt per una desfacha militara pèrsa mai lei Romans acceptèron de negociar car l'emperaire [[Justinian I|Justinian]] aviá ges de projècte de conquista vèrs l'[[èst]].
<br/>
'''552''' : dins l'[[estèpa]] [[eurasia]]tica, importanta victòria dau cap turc [[Bumin]] còntra lei [[Juanjuan]]. Permetèt ai Tujue de venir la premiera poissança entre lei [[Empèris nomadas|pòbles nomadas]]. Lo rèsta dei [[Juanjuan]] s'enfugiguèt vèrs l'[[oèst]] (→ [[555]]).
<br/>
'''552-553''' : tresena partida de la [[Guèrra dei Gòts]]. Après l'arribada de renfòrç importants, lei Romans anientèron leis Ostrogòts a la [[batalha dau mont Vesuvi]] e reconquistèron [[Itàlia]].
<br/>
'''554''' : installacion de la [[capitala]] dei [[Visigòts]] a [[Toledo]].
<br/>
'''555''' : premiera mencion en [[Euròpa]] deis Avars. Èran probablament de [[Juanjuan]] escapats vèrs l'oèst après la desfacha de son pòble còntra lei [[Tujue]] (→ [[552]]).
<br/>
'''557''' : destruccion de l'Empèri dei [[Huns Blancs]] per una aliança entre lei [[Empèri Sassanida|Sassanidas]] e lei [[Tujue]]. Pasmens, lei relacions se desgradèron rapidament entre lei dos venceires.
<br/>
'''562''' : dins l'espaci [[Civilizacion maia|maia]], victòria majora dau rèi de [[Calakmul]] còntra [[Tikal]]. Lo rèi de la vila foguèt probablament capturat e sacrificat.
 
== Cultura ==
51 734

cambiaments