Sègle I apC : Diferéncia entre versions

3 502 octets aponduts ,  fa 1 any
pas cap de resumit de modificacion
'''52''' : acabament de dos aqüaductes ([[Aqua Claudia]] e [[Anio Novus]]) destinats a melhorar l'avitalhament de [[Roma]].
<br/>
'''54''' : [[mòrt]] de l'emperaire [[Claudi (emperaire roman)|Claudi]], probablament un [[assassinat]] organizat per sa femna [[Agripina la Jova|Agripina]], que foguèt remplaçat per [[Neron]].
<br/>
'''57''' : mòrt de l'emperaire [[Republica Populara de China|chinés]] [[Han Guang Wudi]] que foguèt remplaçat per son fu [[Han Mingdi]].
<br/>
'''58-63''' : après un lòng periòde tensions, principalament a prepaus dau contraròtle d'[[Armenia]], començament d'una guèrra entre [[Empèri Roman|Romans]] e [[Empèri Part|Parts]]. Après de negociacions, la region demorèt dirigida per un prince part plaçat sota [[protectorat]] roman. Aquò permetèt de restaurar la [[patz]] dins la region fins a [[114]].
<br/>
'''59''' : assassinat d'[[Agripina la Jova|Agripina]] a l'iniciativa de l'emperaire [[Neron]]. Aquò li permetèt de venir l'unic cap de l'[[Empèri Roman]] mai minèt grèvament sa popularitat.
<br/>
'''60-61''' : en [[Britània]], [[revòuta de Budicca|revòuta de la rèine Budicca]] còntra [[Roma]]. Pasmens, maugrat quauquei succès iniciaus, lo movement foguèt esquichat per lo generau [[Gaius Suetonius Paullinus]] e la repression saunósa.
<br/>
'''62''': trèbols populars importants dins la [[capitala]] [[roma]]na en causa de la repudicacion de sa femna, [[Claudi Octàvia]], per [[Neron]]. Òr, Claudia Octàvia, èra populara e sostenguda per la populacion. Sa mòrt sobda (9 de junh) foguèt donc la causa d'esmogudas.
<br/>
'''64''' : [[incendi de Roma de 64|incendi de Roma]].
<br/>
'''65-66''' : a [[Roma]], descubèrta de la [[conjuracion de Pison]], un complòt organizat per una partida de l'elèit roman per eliminar [[Neron]]. Entraïnèt una repression murtriera (→ [[68]]).
<br/>
'''65''' : per mantenir la division entre lei [[Xiongnu]] dau Nòrd (enemics de l'Empèri) e aquelei dau Sud (aliats de l'Empèri), l'emperaire [[Republica Populara de China|chinés]] [[Han Mingdi]] decidèt d'establir una [[garnison]] a Duliao, a la frontiera entre lei doas confederacions. L'an seguent, durbiguèt una escòla de foncionaris superiors duberèta ai Xiongnu dau Sud.
<br/>
'''66-69''' : après de trèbols opausant [[paganisme|pagans]] e [[judaïsme|judieus]] a [[Alexàndria]] e [[Jerusalèm]], revòuta generala en [[Judèa]]. Lei Romans i mandèron una importanta armada, comandada per [[Vespasian]], que ganhèt plusors combats malaisats e deguèt arrestar son ataca après la mòrt de [[Neron]] (→ [[68]] e [[70]]).
<br/>
'''67''' : expedicion chinesa en direccion d'[[Afganistan]] per i trobar de tèxtes [[bodisme|bodistas]] comprenent de paraulas supausadas de [[Boda]]. Aguèt un ròtle important dins la difusion dau [[bodisme]] en [[Republica Populara de China|China]].
<br/>
'''68''' : après una revòuta militara dirigida per lo generau [[Vindex]], l'emperaire [[Neron]] ordonèt l'execucion de plusors caps militars. Aquò entraïnèt d'insureccions militaras dins tot l'Empèri. Gràcias a l'ajuda de la garda personala de [[Neron]], lo generau [[Galba]] capitèt de prendre lo poder mai demorèt contestat per d'autrei rivaus (→ [[69]]). [[Neron]] se suicidiguèt.
<br/>
'''69''' : au sen de l'[[Empèri Roman]], crisi militara amb de combats entre lei quatre pretendents au tròne imperiau ([[annada dei quatre emperaires]]). [[Vespasian]] ne foguèt lo venceire definitiu en decembre.
 
== Sciéncias e tecnicas ==
* [[Artaban III]], rèi [[Empèri Part|part]].
* [[August]], emperaire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Budicca]], rèina [[cèltas|cèlta]].
* [[Caligula]], emperaire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Claudi (emperaire roman)|Claudi]], emperaire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Fraatès V]], rèi [[Empèri Part|part]].
* [[Galba]], emepraire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Gotarzès II]], rèi [[Empèri Part|part]].
* [[Han Guang Wudi]], emperaire [[Republica Populara de China|chinés]].
* [[Jèsus de Nazareth]].
* [[Neron]], emepraire [[Empèri Roman, roman]].
* [[Oton (emperaire roman)|Oton]], emperaire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Sejan]], [[prefècte dau pretòri]] [[Empèri Roman|roman]].
* [[Gaius Suetonius Paullinus]], generau [[Empèri Roman|roman]].
* [[Tibèri]], emperaire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Titus (emperaire roman)|Titus]], emperaire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Vardanès Ièr|Vardanès I{{èr}}]], rèi [[Empèri Part|part]].
* [[Vespasian]], emepraire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Vitellius]], emperaire [[Empèri Roman|roman]].
* [[Vologès Ièr|Vologès I{{èr}}]], rèi [[Empèri Part|part]].
* [[Voronès II]], rèi [[Empèri Part|part]].
55 670

cambiaments