Sègle V abC : Diferéncia entre versions

2 619 octets aponduts ,  fa 9 mesos
'''464-454''' : destruccion parciala d'[[Esparta]] per un [[tèrratrem]]. Aprofichant la situacion, leis Ilotes se revoutèron. Menaçats, leis Espartencs menèron una repression [[sang|saunosa]].
<br/>
'''462-454''' : en [[Roma]], lòng conflicte politic a l'entorn de la ''[[Lex Terentilia]]'' que demandava d'escriure lei [[drech]]s dei dos cònsols. En fàcia dau refús dau patriciat, lei tribuns de la plèba bloquèron leis institucions. Un compromés foguèt finalament trobat per formar una comission cargada de redigir aquelei drechs (→ [[-449|449 avC]]).
<br/>
'''461-456''' : construccion dei [[Muralhas Lòngas]] d'[[Atenas]] entre la [[vila]] e son [[pòrt]].
<br/>
'''457''' : conflicte generau en [[Grècia]] en causa d'una incursion atenenca en [[Beocia]]. [[Esparta]] s'i opausèt per protegir l'independéncia d'aquelei ciutats. Ganhèt la [[batalha de Tanagra]] mai foguèt obligada de se retirar en causa de sei pèrdas. De son caire, [[Atenas]] poguèt pas ocupar lei regions ocupadas. Una trèva generala foguèt concluda en [[-451|451 avC]].
<br/>
'''454''' : transferiment dau tesaur de la [[Liga de Delos]] dins la vila d'[[Atenas]]. Aquò permetèt a la vila de finançar pus aisament sei flòtas e sei monuments mai suscitèt un maucontentament important entre seis aliats.
<br/>
'''449''' : signatura de la [[Patz de Callias]] entre la [[Liga de Delos]] e l'[[Empèri Aquemenida]]. Favorabla ai [[Grècia antica|Grècs]], permetèt de restablir l'independéncia dei ciutats d'[[Ionia]]. Aquel acòrdi permetèt tanben de restablir la [[patz]] entre [[Atenas]] e [[Esparta]].
<br/>
'''449''' : adopcion de la [[Lèi dei Dotze Taulas]] per lei [[Roma]]ns. Permetèron de reglar lo conflicte sociau e politic entraïnat per lo projècte de la ''[[Lex Terentilia]].
<br/>
'''446''' : conflicte generau novèu en [[Grècia]], totjorn en causa d'una temptativa d'invasion atenenca en [[Beocia]] e de la revòuta de plusors membres de la [[Liga de Delos]]. Pasmens, au contrari de la guèrra precedenta, de negociacions rapidas permetèron de restablir lo ''[[statu quo ante]]''.
<br/>
'''440-439''' : [[revòuta de Samos]] còntra [[Atenas]]. [[Pericles]] impausèt lo pagament d'un tribut important, lo liurament de la flòta dei vencuts e la mesa en plaça d'un regime [[democracia|democratic]] basat sus lo modèl atenenc.
<br/>
'''438-436''' : tiera d'expedicions de [[Pericles]] dins la region de Pònt per melhorar lei relacions entre [[Atenas]] e lei ciutats localas. Leis Atenencs creèron tanben de colonias dins leis illas e en [[Tràcia]] per renfòrçar son influéncia lòng dei rotas comercialas necessàrias a son avitalhament.
<br/>
{{veire|Guèrra de Peloponès}}
'''434-431''' : revòuta de plusors ciutats de la [[Liga de Delos]] e tensions vivas entre [[Atenas]] e [[Corint]] que se combateguèron a prepaus dau contraròtle de [[Còrcira]] (una colonia de [[Corint]] en revòuta còntra sa [[metropòli]]) e de [[Potidèa]]. Menaçada, Corint demandèt l'ajuda d'[[Esparta]] entraïnant l'intrada en guèrra de la [[Liga de Peloponès]] còntra la [[Liga de Delos]] ([[guèrra de Peloponès]]).
<br/>
'''431-421''' : premiera partida de la [[Guèrra de Peloponès]]. [[Atenas]], decimada per una epidemia de « pèsta » (probablament lo [[tifús]]) que tuèt [[Pericles]], se retirèt en [[Atica]] ont èra protegida per sei [[fortificacion]]s. [[Esparta]] foguèt donc obligada d'atacar lei linhas d'avitalhament de la vila en [[Mar Egèa]]. Pasmens, avián ges d'aliat e deguèron donc trobar de [[naviri]]s. Lei combats aguèron donc luòc principalament sus de frònts periferics. Leis Atenencs ganhèron la [[batalha d'Esfacteria]] ([[-425|425 avC]]) e leis Espartencs aquela d'[[Batalha d'Amfipólis|Amfipólis]] en [[-423|423 avC]]. En [[-421|421 avC]], signèron donc una patz de compromés.
 
== Decès ==
49 521

cambiaments