Geografia : Diferéncia entre versions

833 octets aponduts ,  fa 3 anys
correccien e ajust d'elements
m (Removed deleted template / all info is now in Wikidata, removed: {{Ligam AdQ|lmo}} (2) using AWB (10903))
(correccien e ajust d'elements)
}}
{{1000 fondamentals}}
[[Fichièr:Jan Vermeer van Delft 009.jpg|thumb|300px|right|[[Vermeer]], ''Lo geografgeografe'', Frankfurt am Main, de: Städelsches Kunstinstitut, 1669]]
 
La geografia (dau grego ancian γεωγραφία – geographia, compausat de « η γη » (hê gê) (la Tèrra) et « γραφειν » (graphein) descriure, puei dau latin geographia, literalament revira per « dessenh de la Tèrra ») es una sciencia que a per objècte la descripcion de la Tèrra e en particular l'estudi dei fenomèns fisics, biologic e uman que se produrron sus lo glòbe terrèstre. Lo portau de l'informacion geografica dau govèrn dau Quebèc definisse la geografia coma « una sciença de la conoissença de l’aspècte actuau, naturau et uman de la superficia terrèstre. Permete de comprene l’organisacion espaciala de fenomèns (fisics o umans) que se manifestan dins lo nòstre environament e faiçonan lo nòstre monde ».
La '''geografia''' es l'estudi de la [[superfícia (matematicas)|superfícia]] de la [[Tèrra]].
Lo mot, inventat per [[Eratostènes]] per un obratge uèi perdut, proven del [[Raiç grèga|grèc ancian]] :
* η γη (''hê gê'') : la [[Tèrra]] ;
* γραφειν (''graphein'') : escriure.
 
Se devesisse en tres branca principaus :
Un scientific especializat en geografia es un '''geograf''' o una '''geografa'''.
* [[Geografia matematica]] qu'es la promier a estre aparéigut embé « l'estudi dei formas e dei dimensions de la [[Tèrra]] » a travèrs la [[geodésia]] ;
* [[Geografia fisica]] que comprène dei disciplinas scientificas integrant lei sciencias naturalas ;
* [[Geografia umana]] que comprène dei disciplinas scientificas integrant lei sciencias socialas.
 
Un scientific especializatespecialisat en geografia es un '''geografgeografe''' o una '''geografa'''.
Los geografs se pausan tres questions majoras quand agachan la Tèrra :
* '''''Qui ?''''' - Los individús/las societats ocupan l'espaci amb lors valors, lors mòdes de vida.
* '''''Qué ?''''' - L'impacte d'aquestes òmes, que siá economic, social, o environamental, produch de lors institucions, de la recèrca, de las tecnicas, dels escambis o encara de l'esplecha de las [[ressorsa]]s naturalas.
* '''''Ont ?''''' - La question fondamentala en geografia, lo luòc d'aquestas activitats umanas, pausant lo problèma de las localizacions, "expressions de la causida de las societats" ([[Antoine Bailly]], 2001)
 
LosLei geografsgeografes se pausan tres questions majoras quand agachan la Tèrra :
Los geografs pòdon pas abordar aquestas questions sens prendre en compte lo questionament istoric : '''''quora ?''''' Los individús o las societats produson d'espacis que s'ajustan als precedents.
* '''''Qui ?''''' - LosLeis individúsindividüs/laslei societats ocupan l'espaci ambembé lors valors, lors mòdes de vida.
De segur, d'autras questions son tanben abordadas al cors d'una analisi geografica complèta (perqué ? - Los objectius dels individús/de las societats ; cossí ? - Las relacions del poder dins l'espaci ; fins a quora ? - Los limits, las discontinuitats, los lindals...)
* '''''Qué ?''''' - L'impacte d'aquestesaquesteis òmes, que siá economic, socialsociau, o environamentalenvironamentau, produch de lors institucions, de la recèrca, de laslei tecnicas, delsdeis escambis o encara de l'esplecha de laslei [[ressorsa]]s naturalas.
* '''''Onte ?''''' - La question fondamentala en geografia, lo luec d'aquesteis activitats umanas, generalament la rason dei localisacions.
* '''''Quand ?''''' - La periòde istorica onte lei individüs o lei societats produson deis espacis que s'ajustan o concurrencian lei precedents.
 
== Evolucion e estenduda de la nocion de geografia ==
{{...}}
 
== Istori ==
{{Portal geografia}}
{{...}}
 
== Brancas scientificas ==
{{...}}
 
== Metòde e tecnicas ==
{{...}}
 
== Mestiers contemporanèu de la geografia ==
{{...}}
 
== Organisacion e difusion dau saber ==
{{...}}
 
== Geografes celèbres ==
{{...}}
 
== Nòtas e referéncia ==
{{...}}
 
== Annèissa ==
{{...}}
 
 
{{Portal geografia}}
 
<!-- Categorias -->
373

cambiaments