Critica de la rason pura : Diferéncia entre versions

 
== Capítol 2. Analitica Transcendentala ==
Fins alara, çò qu'avèm fait èra recebre las donadas de la sensibilitat, mas las avèm pas compresas, qu'es lo quite prètzfach de l'entendementla compreneson. Atal, çò que farà l'entendementla compreneson serà unificar la multitud de las donadas empiricas qu'avèm, fasent possibla aténher la coneissença, que per poder parlar de coneissença cal aver un Concèpte. Es mejans lo concèpte que nosautres comprendèm las percepcions. La traduccion lingüistica del concèpte se nomena jutjament. I a dos tipe de concèptes:
* Concèptes Empirics: Son aqueles que venon de l'experiéncia. Son de concèptes a posteriori. Ex: ostal, arbre.
 
* Concèptes Purs: Son aqules que venon de pas l'experiéncia. Son de concèptes a priori, tanben nomenats categorias. Ex. Causa.
LacomprenesonLa compreneson aplica espontaneament aquelas categorias als fenomèns venent de la facultat de la sensibilitat. La foncion de la compreneson es d'unificar e coordinar las donadas venent de l'experiéncia sensibla mejans las categorias. I a dotze categorias:
* Quantitat: unitat, pluralitat, totalitat.
* Qualitat: realitat, negacion, limitacion
* Relacion: substància-accidents, causa-efèit, reciprocitat
* Modalitat: possibilitat, existéncia, necessitat
Coma las formas a priori (espaci e temps) son vuèitavuèja de contengut e lor cal s'emplir amb las donadas de l'experiéncia, las categorias devon s'emplir amb las donadas venentas de la sensibilitat (Fenomèns).
 
Alara l'esquèma basic del Analitica Transcendental seriá atal:
* Fenomèn + categorias = concèpte jutjament
Una consequéncia fòrça importanta es que las categorias an pas d'aplicacion al delà de l'experiéncia, que son vuèitasvuèjas; e se pòdon aplicar las categorias sonque quand avèm un Fenomèn, se non, l'aplicacion serà totalament erronèa.
 
Los jutjaments sintetics a priori de la Fisica seràn tanben possiblas. L'exemple causit per Kant per la Fisica es lo seguent: Tot çò qu'existís a una causa. La categoria causa es un concèpte pur que ven de pas l'experiéncia. Es prealable a l'experiéncia e s'aplica a ela. Per aquò los jutjaments de la causa son universals e necessaris, en fasent possible qu'aqueles jutjaments sián sintetics a priori, atal essent la Fisica una sciéncia.
15 763

cambiaments