Republica d'Irlanda : Diferéncia entre versions

 
La [[cristianisme|cristianizacion]] d'Irlanda acomencèt dins lo corrent dau sègle V. La conversion foguèt pacifica mai son debanament precís es mau conegut. Segon la [[legenda]], la [[religion]] foguèt introducha per un presonier britoroman, lo futur [[Sant Patric]], capturat coma [[esclavatge|esclau]] en [[405]]. Capitèt de s'escapar en [[411]] e anèt en [[Gàllia]] menar d'estudis [[teologia|teologics]]. A una data desconeguda (entre [[432]] e [[490]] segon lei versions), s'entornèt dins l'illa per l'evangelizar. Dins lei fachs, una [[glèisa]] foguèt bastida a [[Armaght]] vèrs [[445]] e un [[monastèri]] en [[558]] a [[Abadiá de Bangor|Bangor]]. Lo [[monaquisme]] conoguèt un desvolopament important dins l'[[illa]]. Inicialament d'origina [[Empèri Roman|romana]], lo rite prenguèt una forma [[Cèltas|cèlta]] que demorèt en vigor fins a la restauracion de la [[liturgia]] romana en [[664]].
 
=== Leis invasions vikingas ===
 
[[Fichièr:Illas Britanicas (vèrs la fin dau sègle IX).png|thumb|right|Illas Britanicas a la fin dau sègle IX.]]
 
{{veire|Viking}}
 
A partir de la fin dau sègle VIII, l'[[illa]], devesida entre 250 clans e 5 reiaumes (Ulster, Connacht, Munster, Leinster e Meath<ref>Lo títol de rèi suprèm èra vengut unicament onorific.</ref>) ambé de [[monastèri]]s e de [[glèisa]]s rics e mau defenduts, venguèt una buta deis incursions e invasions dei [[Viking]]s que s'installèron sus una partida dau [[litorau]]. Lei premiereis incursions se debanèron en [[795]] ambé lo pilhatge e l'[[incendi]] de quauquei [[glèisa]]s. Venguèron regulars a partir deis annadas 810 e son intensitat aumentèt pauc a pauc.
 
En [[840]], lei [[Viking]]s passèron l'[[ivèrn]] dins l'illa e i bastiguèron de plaças [[fortificacion|fortificadas]] que foguèron per la seguida utilizadas coma comptadors comerciaus. Son a l'origina de plusors vilas importantas coma [[Dublin]], [[Annagassan]], [[Wexford]], [[Cork]] ò [[Limerick]]. Aqueleis endrechs foguèron tanben utilizats coma basa per organizar d'atacas còntra lei regions interioras. Pasmens, leis envasseïres s'i turtèron a una resisténcia pus fòrta. Ansin, lei [[Viking]]s mau capitèron de formar de territòris importants e sa zòna d'influéncia se limitèt finalament au relarg dei [[pòrt]]s principaus.
 
La poissança [[viking]]a declinèt pauc a pauc dins lo corrent dau sègle X e lei Nòrdics poguèron pas resistir a l'emergéncia de dos rèis poderós, [[Brian Boru]] au [[sud]] e [[Mael Seachnaill II Mór|Mael Sechnaill]] au [[nòrd]], a partir de la fin d'aqueu sègle. Lo premier establiguèt son autoritat sus [[Munster]] e prenguèt [[Limerick]]. Lo segond, vengut rèi de [[Tara]], ganhèt una importanta batalha còntra lei Vikings dins aquela [[vila]] e someteguèt lei Vikings de [[Dublin]] ([[980]]). Puei, lei dos rèis rivalizèron per estendre son influéncia. En [[1002]], [[Mael Seachnaill II Mór|Mael Sechnaill]] deguèt reconóisser la senhoriá de [[Brian Boru]] que prenguèt lo títol de rèi suprèm fins a sa [[mòrt]] en [[1014]] durant una batalha per reprimir una revòuta de [[Dublin]]. [[Mael Seachnaill II Mór|Mael Sechnaill]] li succediguèt fins a [[1022]]. Après sa disparicion, lei caps irlandés mau capitèron de designar un successor clar entraïnant de combats recurrents e un afebliment progressiu de cada clan que favorizèt la conquista anglonormanda.
 
== Politica ==
38 803

cambiaments