Antonio Vivaldi : Diferéncia entre versions

m
cambiant ' -> {{'}} (decorado)
m (→‎Ficcions suber Antonio Vivaldi : Link to deleted template, removed: {{Link FA|fr}} using AWB (10903))
m (cambiant ' -> {{'}} (decorado))
|-
!align=right|Profession:
|[[musica|compositor]], [[violonista]], mèste de [[vriolon]] e cap d{{'}}orquèstra
|-
!align=right|País:
|}
 
'''Antonio Lucio Vivaldi''', compositor [[barròc]], [[violonista]], mèste de [[vriulon]] e cap d{{'}}orquèstra vadut a [[Venècia]] lo [[4 de març]] de [[1678]] e mort a [[Viena (Àustria)|Viena]] lo [[28 de julhet]] de [[1741]]. La fama colossau de las soas ''[[Las Quate Sasons|Quate Sasons]]'' (qui son en vertat los 4 purmèrs concertos deu son opus titolat ''[[Il cimento dell{{'}}armonia e dell{{'}}inventione]]'') qu{{'}}econen ua òbra rica (500 concertos haut o baish, detzeas d{{'}}operas, òras de musica religiosa) variada e innovanta (d{{'}}ua influéncia màger suber l{{'}}istòria de la musica en generau e deu concerto e deu vriulon en particular).
 
== Vita ==
[[Fichièr:Chiesa di San Giovanni in Bragora - Venezia.jpg|200px|thumb|left|San Giovanni Battista in Bragora, la glèisa on Vivaldi e ho batejat]]
Vivaldi que ho batejat de d'òra a casa e per la mairolèra per'mor d'estar en "dangèr de mort". Que's discuteish enqüèra s'aqueth dangèr e's referia au [[tèrratrem]] qui segotí [[Venècia]] aqueth dia o s'èra per'mor de la soa santat flaca (qu'avèva ua "estretor de piet", çò qui volèva certanament díser qu'èra bohabrac). La mair, Camilla Calicchio, qu'èra hilha d'un sarto e lo pair, Giovanni Battista Vivaldi, qu'era barbèr e violonista e que jogava a la [[Basilica de Sant Marc]]. Qu'ensenhè lo [[violon|vriulon]] au petit Antonio e lèu, que joguèn amassas ; ambs que demorèn hèra pròches dinc a la mort de Giovanni Battista en [[1736]], pauc d'annadas abans la deu quite Antonio. Que's cred que Vivaldi e ho tanben aprenenedís de [[Giovanni Legrenzi]], lo gran compositor venecian deu moment. [[Fichièr:Antonio Vivaldi.jpg|200px|thumb|left|Pertrèit de Vivaldi (gravadura de François Morellon de La Cave)]]De d'òra (au torn deus dètz ans), que ho destinat a estar prèste (durant la soa vita, e tanben per'mor de la color deu son peu, que l'aperèn lo '''Prèste Ros'''), ua causida mei que mei interessada puish qu'atau que podó víver de e per la musica. Que s'ordinè en [[1703]], a l'atge de vint e cinc ans. Vivaldi non hore pas jamei un prèste deus seriós ; a còps que deishava de díser la messa entà s'anar notar idèas musicaus e que pretextè de la soa santat entà haut o baish non pas jamei díser la messa. Los sons enemics (enter los quaus be cau mentàver [[Tomaso Albinoni]], autor deu panflet antiVivaldi, ''Il Teatro alla Moda'') que l'acusèn quitament d'aver ua vita amorosa en contradiccion dab los sons vòts. En [[1706]] que deishè d'estar prèste e que vadó ''maestro di violino'' de l'orfalinat ''Pio Ospedale della Pietà''. [[Fichièr:Teatro alla moda.jpg|200px|thumb|''Il Teatro alla Moda'', violent panflet anti Vivaldi]]Qu'èra ua famosa institucion veneciana qui educava gojatas, qui las ensenhava la musica en bèth apitar concèrts hèra presats. Los toristas ([[Jean-Jacques Rousseau]] ne ho un d'eths) que las anavan escotar (e sonque escotar, puish que non las podèvan pas véder). [[Fichièr:Vivaldi caricature.png|200px|thumb|left|Caricatura de Vivaldi per[[Pier Leone Ghezzi]]]]A còps, los venecians rics que s'i anavan cercar molhèr. Aqueth emplec b'èra hèra prestigiós e que balhè a Vivaldi lo parat de compausar per ua bona orquèstra dab ua grana varietat d'instruments. A maugrat de las rivalitats, Vivaldi que ho presat en Euròpa sancèra, per d'autes compositors com [[Johann Sebastian Bach]], peu Papa e peu rei d'[[Àustria]]. Que viatgè hèra e cada còp que demandè ua autorizacion a l'Ospedale della Pietà qui, cada còp, li tornè lo son emplec au son retorn a Venècia.
 
Vivaldi que ho batejat de d{{'}}òra a casa e per la mairolèra per{{'}}mor d{{'}}estar en "dangèr de mort". Que{{'}}s discuteish enqüèra s{{'}}aqueth dangèr e{{'}}s referia au [[tèrratrem]] qui segotí [[Venècia]] aqueth dia o s{{'}}èra per{{'}}mor de la soa santat flaca (qu{{'}}avèva ua "estretor de piet", çò qui volèva certanament díser qu{{'}}èra bohabrac). La mair, Camilla Calicchio, qu{{'}}èra hilha d{{'}}un sarto e lo pair, Giovanni Battista Vivaldi, qu{{'}}era barbèr e violonista e que jogava a la [[Basilica de Sant Marc]]. Qu{{'}}ensenhè lo [[violon|vriulon]] au petit Antonio e lèu, que joguèn amassas ; ambs que demorèn hèra pròches dinc a la mort de Giovanni Battista en [[1736]], pauc d{{'}}annadas abans la deu quite Antonio. Que{{'}}s cred que Vivaldi e ho tanben aprenenedís de [[Giovanni Legrenzi]], lo gran compositor venecian deu moment.
Vivaldi que s'anava justament cercar un tribalh a la cort de Viena, quan lo rei, lo son admirator, e's morí. Qu'ei atau qui lo gran musician e s'estupè en [[1741]], luenh de casa e dens lo praubèr. La legenda vivaldiana que perpausa qu'un mainatge de nau ans, [[Josèp Haydn]], qu'auré cantat peu defunt. S'aquò n'ei pas brica segur, que n'auré avut lo parat.
 
[[Fichièr:Antonio Vivaldi.jpg|200px|thumb|left|Pertrèit de Vivaldi (gravadura de François Morellon de La Cave)]]
 
De d{{'}}òra (au torn deus dètz ans), que ho destinat a estar prèste (durant la soa vita, e tanben per{{'}}mor de la color deu son peu, que l{{'}}aperèn lo '''Prèste Ros'''), ua causida mei que mei interessada puish qu{{'}}atau que podó víver de e per la musica. Que s{{'}}ordinè en [[1703]], a l{{'}}atge de vint e cinc ans. Vivaldi non hore pas jamei un prèste deus seriós ; a còps que deishava de díser la messa entà s{{'}}anar notar idèas musicaus e que pretextè de la soa santat entà haut o baish non pas jamei díser la messa. Los sons enemics (enter los quaus be cau mentàver [[Tomaso Albinoni]], autor deu panflet antiVivaldi, ''Il Teatro alla Moda'') que l{{'}}acusèn quitament d{{'}}aver ua vita amorosa en contradiccion dab los sons vòts. En [[1706]] que deishè d{{'}}estar prèste e que vadó ''maestro di violino'' de l{{'}}orfalinat ''Pio Ospedale della Pietà''.
 
[[Fichièr:Teatro alla moda.jpg|200px|thumb|''Il Teatro alla Moda'', violent panflet anti Vivaldi]]
 
Qu{{'}}èra ua famosa institucion veneciana qui educava gojatas, qui las ensenhava la musica en bèth apitar concèrts hèra presats. Los toristas ([[Jean-Jacques Rousseau]] ne ho un d{{'}}eths) que las anavan escotar (e sonque escotar, puish que non las podèvan pas véder).
 
[[Fichièr:Vivaldi caricature.png|200px|thumb|left|Caricatura de Vivaldi per [[Pier Leone Ghezzi]]]]
 
A còps, los venecians rics que s{{'}}i anavan cercar molhèr. Aqueth emplec b{{'}}èra hèra prestigiós e que balhè a Vivaldi lo parat de compausar per ua bona orquèstra dab ua grana varietat d{{'}}instruments. A maugrat de las rivalitats, Vivaldi que ho presat en Euròpa sancèra, per d{{'}}autes compositors com [[Johann Sebastian Bach]], peu Papa e peu rei d{{'}}[[Àustria]]. Que viatgè hèra e cada còp que demandè ua autorizacion a l{{'}}Ospedale della Pietà qui, cada còp, li tornè lo son emplec au son retorn a Venècia.
 
Vivaldi que s{{'}}anava justament cercar un tribalh a la cort de Viena, quan lo rei, lo son admirator, e{{'}}s morí. Qu{{'}}ei atau qui lo gran musician e s{{'}}estupè en [[1741]], luenh de casa e dens lo praubèr. La legenda vivaldiana que perpausa qu{{'}}un mainatge de nau ans, [[Josèp Haydn]], qu{{'}}auré cantat peu defunt. S{{'}}aquò n{{'}}ei pas brica segur, que n{{'}}auré avut lo parat.
 
== Òbra ==
[[Fichièr:Estro Armonico.jpg|200px|thumb|Paja de l{{'}}''Estro Armonico'']]
 
=== Concerto ===
Vivaldi qu{{'}}ei l{{'}}autor, haut o baish, de 500 concèrtos, ua forma que desvelopè eth medish, mei que mei dab los tres movements : rapid, lent, rapid. Lo son estil de concèrto barròc qu{{'}}ei caracterizat per un ''ritornelo'' que l{{'}}orquèstra e hè tornar enter las envoladas deu solista. Los concèrtos de Vivaldi que{{'}}s caracterizan tanben per la grana varietat d{{'}}instruments solistas causits peu Prèste Ros. Deu [[vriulon]] (lo son instrument) a la [[trompeta]] (un instrument hèra limitat ad aquera epòca puish que non podèva pas jogar sonque dab nòtas armonicas e non pas cromaticas) en passant peu [[basson]] (pauc de compositors barròcs b{{'}}escrivèn aitant de paginas solistas per aqueth instrument) o la [[viòla d'amor|viòla d{{'}}amor]], Vivaldi qu{{'}}aproheitè lo parat d{{'}}estar lo mèste de joenas hilhas de talent qui jogavan instruments de tot escantilh entà variar los intruments solistas.
 
==== Lista numerica ====
* Combinasons divèrsas de vriulon(s) e violoncèl(s) : 11
* vriulon e [[orguen]] : 5
* [[Viòla d'amor|Viòla d{{'}}amor]] : 7
* orquèstra de còrdas shens cap solista : 61
* 1 o 2 [[mandolina]]s : 2
* '''Opus 2''' — 12 Sonatas per vriulon e baisha continua
** Vodat a [[Frédéric IV de Danemarc]]
* '''Opus 3''' — 12 Concertos per un, dus o quate vriulons, còrds e baisha continua ''[[L'Estro Armonico|l{{'}}Estro Armonico]]''
** Vodat a [[Ferdinand III de Medici]]
* '''Opus 4''' — 12 Concertos per vriulon ''La Stravaganza »''
 
=== Opèras ===
Que compausè tanben ua pièla d{{'}}opèras, dab mei o mens de suenh per{{'}}mor qu{{'}}ad aquera epòca l{{'}}opèra qu{{'}}èra sonque un lòc de passatge on lo monde devisavan en prestant mei o mens d{{'}}atencion, çò qui vòu díser que quauques uas de las soas òbras que hon escrivudas mei entà durar que non pas entà estar escotadas dab atencion.
Après la [[Revolucion Francesa]], l{{'}}òbra de Vivaldi que ho desbrembada e, mantuns còps, destrusida. Que lo tornèn descobrir au sègle XXau quan los musicològs e volèn saber de quina traca de compositor be podèva estar aqueth venecian qui plasèva tant a Johann Sebastian Bach, au punt de har transcripcions peu clavèr deus sons concèrtos.
 
=== Ficcions suber Antonio Vivaldi ===
* [[Venècia arroia]] (filme d{{'}}[[Étienne Périer]]).
* [[Antonio Vivaldi, un princi a Venècia]] (filme de Jean-Louis Guillermou, 2008, dab la darrèra interpretacion de [[Michel Serrault]]).
 
[[Categoria:Antonio Vivaldi]]
[[Categoria:Opèra|Vivaldi, Antonio Lucio]]
[[Categoria:Compositor d{{'}}opèra|Vivaldi, Antonio Lucio]]
[[Categoria:Compositor italian|Vivaldi, Antonio Lucio]]
[[Categoria:Compositor barròc|Vivaldi, Antonio Lucio]]
2 191

cambiaments