1918 : Diferéncia entre versions

3 968 octets aponduts ,  fa 5 anys
pas cap de resumit de modificacion
[[File:Bundesarchiv Bild 183-R72520, Kiel, Novemberrevolution, Matrosenaufstand.jpg|thumb|right|Fotografia de la Revolucion Alemanda dins la vila de Kiel.]]
[[File:NYTimes-Page1-11-11-1918.jpg|thumb|right|Títol dau ''New York Times'' anonciant la fin de la guèrra, l'afondrament dau regime imperiau alemand e la fugida de l'emperaire.]]
 
Perseguida e fin de la [[Premiera Guèrra Mondiala]] que s'acabèt per una desfacha alemanda e per l'afondrament dau regime imperiau instaurat en [[1871]] :
* sus lo frònt de l'Èst onte l'afondrament rus contunièt. Aquò permetèt ais Alemands, ais Austrians e ais Ongrés d'avançar vèrs l'èst e d'impausar de condicions duras au govèrn bolchevic qu'èra au poder dempuei novembre de [[1917]] ([[Tractat de Brest-Litovsk]] signat lo 3 de març). De mai, aquela victòria permetèt a l'Estat Major d'orientar una partida de sei fòrças orientalas vèrs lo frònt de l'Oèst.
* sus lo frònt de l'Oèst onte se debanèt lei batalhas decisivas de la guèrra. Après sa victòria a l'Èst, l'armada alemanda assaièt de rompre leis armadas francobritanicas. A la prima, d'ofensivas alemandas rompèron lei linhas aliadas mai mau capitèron d'anientar lei fòrças de l'Entenduda qu'èran a esperar l'arribada dau còrs expedicionari estatsunidenc. Aquela arribada aguèt luòc d'un biais progressiu e permetèt de donar ais Aliats un avantatge numeric decisiu. Dins lo corrent de l'estiu, una novèla ofensiva d'amplor d'Alemanha s'acabèt per una desfacha a la [[segonda batalha de Marne]] (15-20 de julhet). Puei, a partir dau 8 d'aost, lei còntra-ofensivas aliadas acomencèron e l'armada alemanda deguèt pauc a pauc se retirar vèrs son territòri.
* sus lo frònt balcanic, lei Francosèrbes capitèron de rompre lei linhas germanobulgaras a la [[batalha de Dobro Pole]] (14-19 de setembre). [[Bulgaria]], que sa populacion e sei soudats èran lassats per quatre annadas de guèrra, se retirèt dau conflicte (26 de setembre). Aquò entraïnèt tanben la represa de la guèrra per [[Romania]]. Sus lo frònt sud-èst, leis Alemands avián d'ara endavant pas pron de divisions per curbir la region e foguèron obligits de se retirar en direccion de son país.
* sus lo frònt italian, lei soudats alemands conoguèron una situacion similara. D'efèct, l'agitacion revolucionària austriana entraïnèt l'afondrament de l'armada austro-ongresa qu'èra en mai d'aquò minada per de pèrdas catastroficas dempuei l'acomençament de la guèrra. Lei desfachas de Piave (10-25 de junh) e de [[Batalha de Vittorio Veneto|Vittorio Veneto]] (24 d'octòbre - 3 de novembre) que s'acabèron per la pèrda de {{formatnum:280000}} òmes suplementaris precipitèron la desfacha finala. Lo 4 de novembre, [[Àustria]]-[[Ongria]] signèt un armistici e acceptèt de dissòuvre son armada — plusors unitats avián pas esperat aquel òrdre per se dispersar totalament — laissant lo flanc sud d'Alemanha sota la menaça d'una ataca aliada.
 
Menaçat per l'afondrament de seis aliats, lo govèrn alemand assaièt de negociar un retorn au ''statu quo ante bellum'' entraïnant l'afondrament dau morau dei soudats e dau regime. En novembre, de revòutas e de mutinariás entraïnèron la fugida dau kaiser ai [[Païses Basses|País Bas]] e l'instauracion d'un govèrn republican que signèt un armistici ambé leis Aliats lo 11 de novembre. Lo tèxte èra la consequéncia de la desfacha militara alemanda. Pasmens, la màger part dei fòrças alemandas avián gardat sa combativitat e son organizacion en despiech dei desfachas infligidas per leis Aliats. Ansin, nasquèt lo mite de la traïson de l'armada per lei revolucionaris e lei republicans alemands qu'anava tenir un ròtle important durant lo periòde de la [[Republica de Weimar]].
 
Lei condicions d'armistici foguèron la desmobilizacion de la màger part de l'armada, lo liurament de la màger part deis armaments pesucs e l'abandon de certanei regions frontalieras, especialament [[Alsàcia]]-[[Lorena]] reconquistada per [[França]]. Dins lei regions orientalas, [[Polonha]] èra a se revòutar e a reconquistar son independéncia. Sus lo territòri alemand eu meme, divèrsei movements revolucionaris mai ò mens radicaus ò moderats assaiavan de prendre lo poder e lo país finiguèt l'annada dins lo caòs.
 
==== [[Àustria]] ====
44 481

cambiaments