Fernand Masson : Diferéncia entre versions

pas cap de resumit de modificacion
Fernand Masson neishut dens una modèsta familha de tiulèirs. Son pair, Jean Masson, èra dejà un dròlle de viton, instruïsut e cultivat au delà de sa condicion ; sa mair trabalhèva durament. Fernand ne semblèva pas en ren aus mainatges de son atge ; lo vesèvan sovent solet, un libre a la man. Son plaser consistiva a traçar, sau sable de la tiulèira, de frasas, shens seguida, ce cresèvan. Aqueth manetge fenit per intrigar lo regent e sa hemna ; a lur granda susprisa, i poscuren lugir l'esbaucha d'una pèça en vèrs ''la Taupe Blanche''. Lo pair Masson avèva capturat, quauques jorns avant, aqueth especimèn, tan rare coma lo mèrle de la medissa color. Lo tròç los i pareishut originau e indicator d'una fòrta vocacion poetica. Tots esturen tumats per aquesta mèrca d'un talent precòç e decidiren, en comun, de facilitar son espelida. Lo regent completèt benevolament l'instruccion dau june Fernand ; lo curè, per damorar pas en rèste, i ajotèt un chic de son latin ; la dauna dau regent, excellenta pianista, li aprengut la musica ; tot aqueste cumul de bonas volentats permetut au june Masson de debutar solidament dens lo maine poetic.
 
Egau, la materiala dau pair Masson s'averèva mauaisida, aqueth diable d'òme s'estent botat a son compte, paguèva comptant sons fornissaires, lavetz que hasèva credit a "hons perduts" a tots los entreprenors marrons dau virat. Fernand, coma lo mèste [[Jansemin (poèta)|Jansemin]], comencèt a comerçar demb leslas musas, tot en aprenent lo mestèir de perruquèir e l'estudi dau vialon. Plaçat en aprentissatge a [[la Rèula]], coneishut de debuts tan mauaisits coma los daus aprentís de l'epòca ; falèva sovent aténder la prumèira peçòta dau matin per crompar lo chòine necessari per comblar lo deficit de la "marmita" patronala. Après regde d'espròvas, s'entornèt a [[Caudrot|Caudròt]], demb un mestèir e precòçament cuïrassat contra l'adversitat. Entretemps, son pair s'èra assajat a divèrs mestèirs e, maugrat son trabalh escarnuishat, èra arribat a hèser hónder sas magras economias. Auré poscut se declarar en falhita e se sauvar lo pecule, mès, en aqueths temps, ne'n èran pas encara aquí ; pair Masson reglèt sons creancèirs dincas au darrèir centime e se retrobèt, au desser de sa via, completament roinat.
 
===Perruquèir e òme de lètras===
''"Aqueste cabonhàs de shantre de la tèrra cultiva son casau demb autant d'amor coma ec hasut per la poesia ; sa musa, dont lo ríser es a còps embugadat de larmas, pincha au pilorat faus dius e profitaires ; sap que los poètas acaban dens l'oblit ; i pensèva dejà en dedicant una òda a son predecessor en oblit [[Mèste Verdièr]]."''
 
Prèst a se presentar davant lo Mèste, Fernand Masson trabalhèva sa tèrra per vocacion... e per necessitat. Lo shantre de ''Viva la tèrra e viva los paisans e la paisanalha'' se vit exauçat per la fin qu'avèva totjorn soetada ; tombèt priglat per una ataca, au mitan de son barralh. Pendent son agonia, sas mans hiren a tengut los gèstes de samiar e d'esplatir la tèrra. Lo poèta paisan s'estenhut en repetant inconscientament lo gèste dau samiaire. ''"Mès, l'un daus mèi bròis gèstes de la via, quò's aqueth dau samiaire, quòra sa man gita lo blat au hons de las regasrègas."'' Coma ren n'es espranhat aus poètas, se trobèt un prèste per refusar de venir l'absóder, demb lo pretèxte adara despassat que n'èra pas maridat. Tau coma un baladin de Molière, Masson se'n angut simplament sus un bròs a sa darrèira damorança, acompanhat per una garba de flors de son casau, e seguit praus rares amics que la perspectiva d'un enterrament civiu n'avèva pas eishentats.
 
''"Qu'aquesta tèrra gascona que cantèt li èsti leugèira ; disparei sivant la pura tradicion poetica, en mauconeishut integrau ; una centena d'annadas après la neishença, dens aqueth medís vilatge, de ''Meste Antoine Verdery'', dont a l'encòp descubrit lo lòc de neishença e partatgèt integralament la fin<ref>Çò qu'escrivut achí Jan Masson n'es pas clar : se parla de [[Mèste Verdièr]], neishut a [[Bordèu]] e pas a [[Caudròt]]</ref>. <ref> D'après un tèxte de [[Jan Masson dit "Jehan d'Oc"]], hilh de Fernand Masson.</ref>"''
==Un tèxte de Fernand Masson==
Au grand Libre de la Natura
 
Lo qui sap legir l'escritura
 
OnOnt lo Dever nos es traçat
 
Vei autan clar qu'aiga de "ròisha".
 
La moralitat de la còisha
 
Que Nòste Mèste hasut au blat.
 
Son pas deus gruns coma los autes.
 
... An de totas petitas gautas
 
Bien separadas dab un crus...
 
Deu bot deu dit, una pesada,
 
Crac ! tanlèu l'uncla es entarnada,
 
... E cada grun s'escalha en dus !
 
Òme rishe, dives compréner !
 
... Lo Bon Diu a volut t'apréner
 
En eishancrent atau lo blat,
 
Que dens un gèste sharitable
 
Diu estar demb lo praube diable
 
Generusament partatjat !
==Nòtas e referéncias==
504

cambiaments