Crisi dei missils de Cuba : Diferéncia entre versions

pas cap de resumit de modificacion
(missil)
La '''crisi dei '''<sup>(/'''dels'''/'''deus'''/'''daus''')</sup>''' missils de Cuba''' foguèt una crisi internacionala majora de la [[Guèrra Freja]] que se debanèt entre lo 14 e lo 28 d'octòbre de [[1962]] a prepaus dau desplegament de [[missil|missile]]s [[URSS|sovietics]] sus l'illa de [[Cuba]]. Manquèt d'entraïnar una [[guèrra nucleara]] entre leis [[Estats Units d'America]] e l'[[URSS|Union Sovietica]]. Après un periòde de tensions extrèmas entre lei dos blòts, s'acabèt per un compromés entre [[Washington]] e [[Moscòu]] sus la retirada recipròca de [[missil|missilesmissils]] desplegats a [[Cuba]] e en [[Turquia]] e sus l'assegurança estatsunidenca de pas reversar lo regime [[cuba]]n de [[Fidel Castro]]. Favorizèt tanben lo melhorament dei relacions entre Estatsunidencs e Sovietics e l'establiment de la [[Destenduda (Guèrra Freja)|Destenduda]] fins a la fin deis annadas 1970.
 
== Contèxte de crisi entre lei dos blòts ==
== Causas ==
 
[[File:Cuban missiles.jpg|thumb|right|Fotografia [[USA|estatsunidenca]] d'una installacion de [[missil|missiles]] nuclears [[URSS|sovietics]] sus l'illa de [[Cuba]].|219x219px]]
[[File:Estats Units - Crisi de Cuba (teatre american).png|thumb|Teatre american de la crisi dei missiles de Cuba.]]
[[File:URSS - Crisi dei Missiles de Cuba (teatre turc).png|thumb|Teatre turc de la crisi dei missiles de Cuba e portada dei missiles estatsunidencs [[PGM-19 Jupitèr|Jupitèr]] installats en [[Turquia]].]]
Après aquelei doas crisis, la [[Guèrra Freja]] s'orientèt alora vèrs [[Cuba]]ideologia onte leis Estatsunidencs èran inicialament en dificultat. D'efècte, dempuei [[1960]], lo govèrn de [[Fidel Castro]], arribat au poder après lo reversament de la [[dictatura]] de [[Fulgencio Batista|Batista]], aviá començat de se raprochar de [[Moscòu]]. D'efècte, en fòra de l'eliminacion d'un aliat de [[Washington]], Castro se turtèt rapidament a l'ostalilitat americana après lo començament de sei premierei reformas qu'entraïnèron l'expropriacion de companhiás estatsunidencas. Divèrsei temptatives foguèron alora menadas per reversar lei comunistas cubans. Pasmens, mau capitèron, especialament lo [[desbarcament de la Baia dei Pòrcs]] (abriu de [[1961]]), mai causèron una preocupacion importanta dei [[Cuba]]ns e dei [[URSS|Sovietics]] a prepaus de la subrevida dau regime revolucionari de l'illa.
 
Lo 2 de setembre de [[1962]], un acòrd de renfòrçament de l'ajuda militara sovietica au govèrn [[cuba]]n foguèt donc anonciat. Dins l'encastre d'aqueu sostèn, {{formatnum:42000}} òmes e d'[[arma nucleara|armas nuclearas]] estrategicas e tacticas i foguèron mandadas. Dins aquò, tre lo 4, lo president [[John Fitzgerald Kennedy|Kennedy]] anoncièt lo refús estatsunidenc d'acceptar l'installacion de [[missil|missilesmissils]] sovietics sus l'illa. Ansin, quand un avion [[Lockheed U-2|U-2]] descurbiguèt la preséncia de missilesmissils de portada lònga en cors d'installacion sus lo territòri [[cuba]]n, una crisi novèla comencèt.
 
== Debanament e conclusion ==
 
Tre lo començament de la crisi, [[John Fitzgerald Kennedy|Kennedy]] refusèt d'ordonar una invasion de [[Cuba]] per lei fòrças estatsunidencas ò lo bombardament dei missilesmissils en causa de la preséncia de tropas sovieticas e dau risc de generalizacion dau conflicte. En plaça, acomencèt una lucha diplomatica e ordonèt solament lo [[blocus]] navau de l'illa. Puei, lo 22, anoncièt publicament l'existéncia deis [[arma nucleara|armas nuclearas]] sovieticas desplegadas a [[Cuba]] entraïnant una aumentacion grèva dei tensions. Pasmens, a partir dau 24, un començament de solucion apareguèt quand un convòi de [[naviri]]s sovietics s'entornèt sensa assaiar de rompre lo blocus<ref>Pasmens, d'incidents entre lei flòtas sovietica e estatsunidenca contunièron d'aver luòc dins la region.</ref>. Puei, entre lo 26 e lo 27, de cambis entre [[John Fitzgerald Kennedy|Kennedy]] e [[Nikita Khrushchov|Khrushchov]] permetèron de finalament trobar una solucion definitiva que foguèt adoptada lo 28. D'un caire, lei [[URSS|Sovietics]] acceptèron de retirar sei [[missil|missilesmissils]] installats a [[Cuba]]. D'autre caire, leis [[USA|Estatsunidencs]] acceptèron de retirar sei [[missil|missilesmissils]] installats — èran ja considerats coma obsolets per l'armada americana — en [[Turquia]]. En mai d'aquò, acceptèron de pas reversar lo regime de [[Fidel Castro]]. Per la seguida, lo [[blocus]] navau foguèt levat lo 20 de novembre.
 
== Consequéncias ==
 
La crisi e son reglament foguèron considerats coma una desfacha diplomatica [[URSS|sovietica]] e la posicion de [[Nikita Khrushchov|Khrushchov]] foguèt criticada per lei Chinés e afeblida au sen deis institucions sovieticas. Au contrari, lo prestigi de [[John Fitzgerald Kennedy|Kennedy]] foguèt renfòrçat. Pasmens, maugrat lo retirament de sei missilesmissils, lo govèrn sovietic obtenguèt de concessions de remarca ambé la retirada recipròca dei missilesmissils estatsunidencs de [[Turquia]] e lo mantenement dau regime [[comunisme|comunista]] de [[Cuba]]. Encoratjèt tanben lei Sovietics d'aumentar seis armaments per establir un equilibri estrategic ambé leis Estats Units qu'anava favorizar lo desvolopament de la Destenduda entre lei dos blòts.
 
== Liames intèrnes ==
Utilizaire anonim