Artaban IV

Artaban IV

Pèça de moneda d'Artaban IV
Pèça de moneda d'Artaban IV
Biografia
Naissença ?
N. a
Decès 224
D. a
Causa de decès
Assassinat/ada per
Luòc d'enterrament
Lenga mairala
Fogal ancestral
País de nacionalitat
Paire
Maire
Oncle
Tanta
Grands
Bèlamaire
Bèlpaire
Fraire
Sòrre
Conjunt
Companh/a
Filh/a
Religion
Membre de
Familha nòbla
Membre de
l'equipa esportiva
posicion de jòc
tir (esquèrra/drecha)
grad dan/kyu
Grop etnic
Orientacion sexuala
Profession
Emplegaire
Domeni d'activitat
Escolaritat
Diplòma
Director de tèsi
Estudiant de tèsi
Foncion politica
Residéncia oficiala
Predecessor
Successor
Partit
Tessitura
Label discografic
Lista de cançons
Discografia
Mission de l'astronauta
Distincions e prèmis
Branca militara
Grad militar
Etapa de canonizacion
Familha nòbla
Títol de noblesa
Títol onorific
Comandament
Conflicte
Jorn de la fèsta
País: Empèri Part
Epòca: Edat Mejan
Règne: 216 a 224
Dinastia: Arsacidas
Davancièr: Vologés VI
Successor: Ardashir Ièr (Empèri sassanid)

Artaban IV foguèt lo darrièr emperaire part que regnèt de 216 a 224[1],[2]. Succediguèt a son fraire Vologés VI.

RègneModificar

En 213, Artaban decidiguèt de contestar lo poder de son fraire Vologés VI. Paréis aver pres lo contraròtle de la màger part de l'empèri en 216. Pasmens, de monedas al nom de Vologés foguèron produchas dusqua 221 o 222[3],[1].

Artaban deguèt afrontar Caracalla que marchèt sus l'empèri part. En 217, Caracalla foguèt assassinar per lo cap de sa garda, Macrin. Aquest ofriguèt la patz a Artaban que respondèt amb fòrça exigéncias. La guèrra èra pus mai d'evitar e una batalha de tres jorns se debanèt a Nisibe, que foguèt una victòria parta. En 218, Macrin foguèt assassinat[2].

Lo dangièr roman èra alunhat, mas lèu una menaça novèla apareguèt. Un vassal de Persida, Ardashir, comencèt una revòlta que menèt a la batalha d'Hormizdagan ont, lo 28 d'abril de 224, lo darrièr rei part moriguèt[2]. Ardashir fondèt un novèl estat, l'Empèri sassanid. Los parts dispareguèron de l'istòria, e los pèrsas tornèron dirigir lo mond iranian, cinc sègles après la casuda de l'Empèri Aquemenida.

ReferénciasModificar

  1. 1,0 et 1,1 Kia, p. 205.
  2. 2,0 2,1 et 2,2 Schippmann 1986.
  3. Chaumont e Schippmann 1988.

FontsModificar

  • (en) K. Schippmann, 1988, Artabanus, Encyclopaedia Iranica, Vol. II, Fasc. 6, pp. 647-650, available online at [1] (accessed on 6 May 2020).
  • (en) M. L. Chaumont, K. Schippmann, 1988, Balāš, Encyclopaedia Iranica, III/6, pp. 574-580, available online at [2] (accessed on 6 May 2020).
  • (en) Mehrdad Kia, 2016, The Persian Empire: A Historical Encyclopedia, Santa Barbara, ABC-CLIO.
  • (de) Collectiu, 1998, Der Grosse Ploetz. Die Daten-Enzyklopädie der Weltgeschichte, Komet.